Batymetria jest działem hydrologii zajmującym się pomiarem głębokości zbiorników wodnych – mórz, oceanów oraz jezior i cieków wodnych.

Zobacz naszą nowoczesną Mapę Geoportal360

Co jest produktem pomiaru batymetrycznego?

Pomiary batymetryczne stanowią podstawę do opracowania:

  • map batymetrycznych w postaci izobat – izolinii łączących punkty o tej samej wysokości (głębokości),
  • modelu dna zbiornika wodnego w postaci numerycznej,
  • przekroju poprzecznego i podłużnego cieków wodnych.

Odpowiednikiem mapy batymetrycznej powstałej na siatce współrzędnych geograficznych są mapy topograficzne przedstawiające wysokość powierzchni Ziemi w różnych punktach geograficznych.

Kto wykonuje pomiary batymetryczne?

Pomiary batymetryczne wykonywane są przez wyspecjalizowane i posiadające odpowiedni sprzęt firmy geodezyjne.
W Polsce istnieje kulka firm, które oferują swoje usługi w zakresie pomiarów batymetrycznych.
Adresy firm zajmujących się pomiarami batymetrycznymi można odszukać w Internecie.

W jakim celu wykonuje się mapy batymetryczne?

Mapy batymetryczne sporządza się w celu określenie głębokości oraz kształtu dna zbiorników wodnych i cieków wodnych. Dane batymetryczne określające kształt i głębokość zbiornika wodnego zapisywane są w postaci map warstwicowych lub modeli numerycznych i jako takie mogą być wykorzystywane w różnych obszarach gospodarki wodnej.

W szczególności dane batymetryczne wykorzystuje się w budowie obiektów portowych, budowie obiektów związanych z obronnością i bezpieczeństwem morskim, w transporcie morskim, rybołówstwie morskim i śródlądowym, oraz turystyce.

Mapy batymetryczne wykorzystywane są również na potrzeby bezpiecznej żeglugi morskiej i śródlądowej, jak również przy realizacji inwestycji polegającej na budowie zbiorników retencyjnych (przeciwpowodziowych).

Szczególną formą wykorzystania map batymetrycznych jest ich zastosowanie w poszukiwaniach archeologicznych i określeniu położenia obiektów zatopionych.

Urządzenia wykorzystywane do pomiarów batymetrycznych

Pomiary batymetryczne – głębokości zbiorników wodnych wykonywane są w środowisku wodnym, a więc innym aniżeli środowisko powietrza. W środowisku wodnym w odróżnieniu od środowiska powietrza nie działają standardowe optyczne przyrządy geodezyjne do mierzenia odległości i wysokości oraz GPS.

Obecnie dzięki rozwojowi techniki i technologii w pomiarach głębokości zbiorników wodnych oraz tworzenia modeli trójwymiarowych zbiorników wodnych wykorzystuje się wysokiej, jakości urządzenia oparte na akustycznej metodzie badawczej, której cechą jest nie tylko precyzja w określaniu głębokości, ale również ich efektywność wykonywania pomiarów. Do urządzeń tych zaliczane są przede wszystkim echosondy. Obecnie wykorzystywane echosondy są zdolne do pomiaru głębokości w kilkudziesięciu punktach powierzchni dna zbiornika wodnego.

Na dzień dzisiejszy na potrzeby kartografii morskiej wykorzystuje się echosondy wiązkowe o niskiej częstotliwości 12 kHz – 50 kHz, średniej częstotliwości 70 kHz – 150m, kHz, oraz wysokiej częstotliwości powyżej 200 kHz.

Najgłębsze oceany (powyżej 11 km głębokości) badane są za pomocą echosond z przetwornikami o długości 8m i częstotliwości 12 kHz. Urządzenia te montowane są na dużych okrętach badawczych.

Do określania głębokości mniejszych zbiorników wodnych oraz pomiarów poprzecznych i podłużnych cieków wodnych wykorzystuje się również sprzężone ze sobą tachimetry elektroniczne lub GPS oraz sonary czy jednopunktowe echosondy ultradźwiękowe.

Pomiar głębokości rzek, jezior i innych zbiorników w wodnych wykonywany jest przy pomocy łodzi, a w przypadku bardzo dużych zbiorników wodnych również łodzi współpracujących z innymi okrętami.

Przeczytaj również: Poziom wód gruntowych na działce – co oznacza i jak go sprawdzić?

Opracowanie m.in. na podstawie publikacji kmdr por. dr inż. Artura Grządziela, Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni, wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego.

Zdjęcie: Pexels.com

Geoportal360.pl

Posted by Joanna