Definicj\u0119 znak\u00f3w geodezyjnych okre\u015bla ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 przez okre\u015blenie \u201dznaki geodezyjne\u201d rozumie si\u0119:<\/p>\n
\u201e\u2026 znaki z trwa\u0142ego materia\u0142u, okre\u015blaj\u0105ce po\u0142o\u017cenie punkt\u00f3w osnowy geodezyjnej\u201d (Art. 2).<\/p><\/blockquote>\n
Natomiast przez okre\u015blenie \u201eosnowa geodezyjna\u201d<\/strong> nale\u017cy rozumie\u0107 zbi\u00f3r punkt\u00f3w geodezyjnych utrwalonych w terenie, kt\u00f3rych wzajemne po\u0142o\u017cenie zosta\u0142o okre\u015blone za pomoc\u0105 pomiar\u00f3w geodezyjnych<\/strong>.<\/p>\n
<\/p>\n
Zobacz nasz\u0105 nowoczesn\u0105 Map\u0119 Geoportal360<\/a><\/p>\n
Punkty osnowy geodezyjnej<\/h2>\n
Punkty osnowy geodezyjnej pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 nawi\u0105zania dla wszystkich rob\u00f3t geodezyjnych<\/strong>, kt\u00f3rych wynikiem s\u0105 wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne okre\u015blone w pa\u0144stwowym uk\u0142adzie wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych.<\/p>\n
Ka\u017cdy punkt osnowy geodezyjnej ma niepowtarzalny i niezmienny numer<\/strong> nadawany na etapie sporz\u0105dzania projektu technicznego osnowy.<\/p>\n
Numer punktu sk\u0142ada si\u0119 z trzech cz\u0142on\u00f3w. Pierwszy cz\u0142on okre\u015bla god\u0142o arkusza mapy, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 punkt, drugi cz\u0142on numeru zawiera informacj\u0119 o rodzaju osnowy, trzeci cz\u0142on oznacza w\u0142a\u015bciwy numer punktu w ramach danego arkusza mapy.<\/p>\n
Znaki geodezyjne<\/strong>, jako znaki okre\u015blaj\u0105ce po\u0142o\u017cenie punkt\u00f3w osnowy geodezyjnej, maj\u0105ce swoje po\u0142o\u017cenie w pa\u0144stwowym systemie odniesie\u0144 przestrzennych, oznacza si\u0119 w terenie w spos\u00f3b trwa\u0142y, uniemo\u017cliwiaj\u0105cy zniszczenie przypadkowe b\u0105d\u017a umy\u015blne<\/strong>.<\/p>\n
Dane znaku geodezyjnego s\u0105 umieszczone w pa\u0144stwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.<\/p>\n
Znaki geodezyjne wykonuje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej z bardzo trwa\u0142ego materia\u0142u, takiego jak kamie\u0144 lub beton<\/strong>. Po\u0142o\u017cenie punktu pomiarowego oznacza si\u0119 na nim naci\u0119tym krzy\u017cem, \u017celazn\u0105 rurk\u0105 lub bolcem.<\/p>\n
Przeczytaj: Rodzaje prac geodezyjnych<\/a><\/p>\n
Typy znak\u00f3w geodezyjnych<\/h2>\n
W zale\u017cno\u015bci od rodzaju i wa\u017cno\u015bci pomiaru<\/strong> stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne rodzaje znak\u00f3w geodezyjnych. Do najcz\u0119\u015bciej stosowanych typ\u00f3w znak\u00f3w do stabilizacji punkt\u00f3w geodezyjnych<\/strong>, zalicza si\u0119:<\/p>\n
\n
- Typ A<\/strong> – jest to s\u0142up betonowy o wysoko\u015bci 70 cm i podstawie 24 x 24cm, cz\u0119\u015b\u0107 g\u00f3rna ma wymiary 15 x 15 cm. Elementem podstawowym znaku jest metalowa rurka zatopiona w nim o \u015brednicy 3 cm i d\u0142ugo\u015bci 35 cm.<\/li>\n
- Typ B<\/strong> – jest to s\u0142up granitowy lub bazaltowy o wysoko\u015bci 70 cm, o wymiarach w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci 20 x 20 cm. Punktem pomiarowym znaku jest wyciosany na g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci s\u0142upa krzy\u017c.<\/li>\n
- Typ C<\/strong> – jest to odlew \u017celiwny w kszta\u0142cie ostros\u0142upa o wysoko\u015bci 50 cm. Punktem pomiarowym znaku jest otw\u00f3r w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci znaku. Tego typu znaki spotykane s\u0105 najcz\u0119\u015bciej w miastach.<\/li>\n
- Typ D<\/strong> – jest to skrzynka z odlewu \u017celiwnego. Punktem pomiarowym znaku jest otw\u00f3r umieszczony pod przykrywk\u0105.<\/li>\n
- Typ E<\/strong> – jest to pal wykonany z gatunku drewna odpornego na gnicie. \u015arednica takiego znaku powinna wynosi\u0107 15 cm, a d\u0142ugo\u015b\u0107 1m. W dolnej cz\u0119\u015bci pala znak zawiera przybit\u0105 poprzeczk\u0119 utrudniaj\u0105ca wyci\u0105gni\u0119cie znaku. Punktem pomiarowym znaku jest gw\u00f3\u017ad\u017a wbity w g\u0142owic\u0119 pala.<\/li>\n
- Typ F<\/strong> – jest to pal drewniany podobny do typu E, lecz bez poprzecznej belki. Ten typ znak\u00f3w umieszcza si\u0119 na terenach grz\u0105skich. Wskazanym jest, aby d\u0142ugo\u015b\u0107 pala umo\u017cliwia\u0142a si\u0119gni\u0119cie jego ko\u0144ca do gruntu trwa\u0142ego.<\/li>\n
- Typ G<\/strong> – jest to rura kanalizacyjna wype\u0142niona cementem z osadzonym na wierzchu gwo\u017adziem. Tego typu znaki stosuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w terenie grz\u0105skim.<\/li>\n
- S\u0142up obserwacyjny<\/strong> – jest to znak wykonany z betonu, w kt\u00f3rym osadzany jest znak geodezyjny, zak\u0142adany dla wybranych punkt\u00f3w osnowy podstawowej. Tego rodzaju znak przystosowany jest do wykonywania z niego pomiaru bez pomocy statywu i zapewniaj\u0105cy jego d\u0142ugoletnie przetrwanie.<\/li>\n
- Reper<\/strong> – trwale stabilizowany znak geodezyjny osnowy wysoko\u015bciowej okre\u015blonej rz\u0119dnej wysoko\u015bciowej w przyj\u0119tym uk\u0142adzie odniesienia. Repery wykorzystywane s\u0105 do wykonania niwelacji podczas przeprowadzania pomiar\u00f3w geodezyjnych i s\u0105 fizyczn\u0105 realizacj\u0105 pa\u0144stwowej osnowy wysoko\u015bciowej. Wysoko\u015bci reper\u00f3w s\u0105 okre\u015blane za pomoc\u0105 pomiar\u00f3w metod\u0105 niwelacji geometrycznej lub technik\u0105 GNSS.<\/li>\n<\/ol>\n
\u0141\u0105cznie ze znakami naziemnymi stosuje si\u0119 znaki podziemne zwane podcentrami<\/strong>. Jako znak\u00f3w podziemnych u\u017cywa si\u0119 r\u00f3\u017cnego rodzaju kostek betonowych, o wymiarach 20x20x10 cm z wyrytym na \u015brodku g\u00f3rnej powierzchni krzy\u017cem lub osadzon\u0105 rurk\u0105 \u017celazn\u0105 o \u015brednicy ok. 3 cm<\/strong>. W niekt\u00f3rych przypadkach, jako podcentry mo\u017cna u\u017cy\u0107 zwyk\u0142ej butelki odwr\u00f3conej dnem do g\u00f3ry, dobrze wypalonej ceg\u0142y z wyciosanym krzy\u017cem w \u015brodku.<\/p>\n
Przy pomiarach o wi\u0119kszej dok\u0142adno\u015bci, jako znak geodezyjny stosowany jest s\u0142up betonowy zbrojony o wysoko\u015bci 90 cm z g\u0142owic\u0105 \u017celiwn\u0105<\/strong>. Na g\u0142owicy umieszczony jest numer i seria znaku. Punktem geodezyjnym jest \u015brodek krzy\u017ca na g\u0142owicy, a znakiem podziemnym jest p\u0142yta betonowa zbrojona.<\/p>\n