{"id":1630,"date":"2026-05-31T16:45:09","date_gmt":"2026-05-31T14:45:09","guid":{"rendered":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/?p=1630"},"modified":"2026-06-26T15:19:06","modified_gmt":"2026-06-26T13:19:06","slug":"susze-w-polsce-czym-sie-charakteryzuja-i-jak-im-przeciwdzialac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/susze-w-polsce-czym-sie-charakteryzuja-i-jak-im-przeciwdzialac\/","title":{"rendered":"Susze w Polsce &#8211; czym si\u0119 charakteryzuj\u0105 i jak im przeciwdzia\u0142a\u0107?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Susza to jedno z najpowa\u017cniejszych zjawisk klimatycznych, kt\u00f3re coraz cz\u0119\u015bciej dotyka Polsk\u0119. Cho\u0107 wielu osobom kojarzy si\u0119 przede wszystkim z d\u0142ugotrwa\u0142ym brakiem opad\u00f3w i upaln\u0105 pogod\u0105, jej skutki s\u0105 znacznie szersze i odczuwalne w wielu obszarach \u017cycia &#8211; od rolnictwa i gospodarki wodnej, po funkcjonowanie ekosystem\u00f3w oraz codzienne \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w. W tym artykule wyja\u015bniamy, czym jest susza, jakie s\u0105 jej rodzaje wyst\u0119puj\u0105ce w Polsce, jakie skutki niesie dla ludzi, gospodarki i przyrody oraz jakie dzia\u0142ania mog\u0105 ograniczy\u0107 ryzyko jej wyst\u0119powania i zmniejszy\u0107 negatywne konsekwencje niedoboru wody.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p><p class=\"inline-zobacz-mape\" style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/map\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">Zobacz nasz\u0105 nowoczesn\u0105 Map\u0119 Geoportal360<\/a><\/p><\/p>\n\n\n\n<h2>Czym jest susza?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zasoby wodne w Polsce s\u0105 jednymi z najmniejszych w Europie. Na jednego mieszka\u0144ca Polski przypada ok. 1600 m3 wody na rok. Dla por\u00f3wnania, na jednego mieszka\u0144ca Europy przypada ok. 4500 m3 wody rocznie.<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015bwietle tak niskich zasob\u00f3w w\u00f3d oraz wzrastaj\u0105cego zagro\u017cenia katastrofami klimatycznymi takimi jak susze, kt\u00f3re mog\u0105 istniej\u0105ce zasoby jeszcze zmniejszy\u0107, ochrona istniej\u0105cych zasob\u00f3w w\u00f3d powinna sta\u0107 si\u0119 tematem priorytetowym Pa\u0144stwa oraz ka\u017cdego jej mieszka\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n<p>W Polsce zjawisko suszy wyst\u0119puje najcz\u0119\u015bciej w okresie letnim, gdy na zewn\u0105trz panuj\u0105 wysokie temperatury, a opady deszczu s\u0105 minimalne b\u0105d\u017a nie wyst\u0119puj\u0105 wcale.<\/p>\n\n\n\n<p>Susza nie jest zjawiskiem nag\u0142ym, lecz wolno rozwijaj\u0105cym si\u0119, dlatego bardzo trudno jest okre\u015bli\u0107 jej pocz\u0105tek i koniec oraz jednoznacznie obszar wyst\u0119powania. Susz\u0119 charakteryzuje d\u0142ugotrwa\u0142y brak opad\u00f3w atmosferycznych, prowadz\u0105cy do wysychania gleby oraz zmniejszania si\u0119 zasob\u00f3w wodnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Z d\u0142ugoletnich obserwacji klimatu wiadomo, \u017ce susza mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 tak\u017ce wiosn\u0105 b\u0105d\u017a jesieni\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Z uwagi na coraz cz\u0119stsze wyst\u0119powanie anomalii pogodowych takich jak susze, gradobicia, ulewy, w wyniku kt\u00f3rych powstaj\u0105 kl\u0119ski \u017cywio\u0142owe, w Polsce w ustawie z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej zosta\u0142y okre\u015blone nie tylko zasady dzia\u0142ania organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej i obywateli w przypadku wyst\u0105pienia kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej, ale jednocze\u015bnie zdefiniowano stany kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej w tym stan suszy. Zjawisko suszy zosta\u0142o zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy cytowanej wy\u017cej ustawy. W my\u015bl tego przepisu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p>\u201esusza jest jedn\u0105 z katastrof naturalnych, rozumianych jako zdarzenia zwi\u0105zane z dzia\u0142aniem si\u0142 natury\u201d.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Niejako uzupe\u0142nieniem w\/w definicji stworzonej na potrzeby odszkodowa\u0144 w razie kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej, jest definicja suszy zawarta w Art. 3. 1. 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierz\u0105t gospodarskich. Zgodnie z tre\u015bci\u0105 tego przepisu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p>\u201esusza oznacza szkody spowodowane wyst\u0105pieniem w dowolnym sze\u015bciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 wrze\u015bnia danego roku &#8211; klimatycznego bilansu wodnego poni\u017cej okre\u015blonej warto\u015bci dla poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w lub grup ro\u015blin uprawnych oraz kategorii glebowych\u201d.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Z uwagi na konsekwencje jakie niesie ze sob\u0105 susza nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce nie jest ona jedynie zjawiskiem hydrologicznym, lecz raczej problemem \u015brodowiskowym, gospodarczym i spo\u0142ecznym.<\/p>\n\n\n\n<h2>Jakie s\u0105 rodzaje suszy w Polsce?<\/h2>\n\n\n\n<p>Podobnie jak w innych krajach Europy \u015brodkowej, w Polsce zimy przychodz\u0105 coraz p\u00f3\u017aniej i s\u0105 coraz cieplejsze. Okres wegetacji ro\u015blin wyd\u0142u\u017ca si\u0119 z roku na rok. Cz\u0119ste upa\u0142y i brak wody doskwieraj\u0105 nie tylko cz\u0142owiekowi, ale r\u00f3wnie\u017c \u015brodowisku.<\/p>\n\n\n\n<p>W Polsce w zale\u017cno\u015bci od skutk\u00f3w wynikaj\u0105cych z trwania upa\u0142\u00f3w oraz braku wody w \u015brodowisku wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 cztery rodzaje suszy, s\u0105 to:<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>Susza atmosferyczna (meteorologiczna)<\/strong>, kt\u00f3ra jest bezpo\u015brednim skutkiem braku opad\u00f3w. Susza atmosferyczna wyst\u0119puje w\u00f3wczas, gdy przez d\u0142u\u017cszy czas na okre\u015blonym terenie nie wyst\u0119puj\u0105 opady b\u0105d\u017a s\u0105 one poni\u017cej \u015bredniej wieloletniej. Suszy meteorologicznej towarzyszy znaczne zmniejszenie wilgotno\u015bci, zauwa\u017calne zw\u0142aszcza przy wysokich temperaturach oraz naruszenie zasob\u00f3w w\u00f3d glebowych i powierzchniowych. Etap suszy atmosferycznej nie jest gro\u017any dla \u015brodowiska, jednak w okre\u015blonych warunkach mo\u017ce spowodowa\u0107 susz\u0119 rolnicz\u0105.<\/li><li><strong>Susza rolnicza (glebowa) <\/strong>&#8211; wyst\u0119puje w\u00f3wczas, gdy przed\u0142u\u017ca si\u0119 susza meteorologiczna. Susza rolnicza charakteryzuje si\u0119 znacznym obni\u017ceniem wilgotno\u015bci pod\u0142o\u017ca i niedoborem wody w strefie korzeni ro\u015blin. Przy wyst\u0105pieniu suszy rolniczej nie ma mo\u017cliwo\u015bci prowadzenia normalnej gospodarki rolnej. Suszy rolniczej &#8211; glebowej towarzysz\u0105 objawy stresu u ro\u015blin oraz zmniejszenie ich plonowania. Skutkiem suszy rolniczej s\u0105 straty w rolnictwie i le\u015bnictwie.<\/li><li><strong>Susza hydrologiczna<\/strong> &#8211; wyst\u0119puje po d\u0142ugotrwa\u0142ej suszy rolniczej. Susza hydrologiczna powoduje spadek przep\u0142ywu w rzekach poni\u017cej \u015bredniej wieloletniej, kt\u00f3ry jest efektem obni\u017cenia zasob\u00f3w w\u00f3d powierzchniowych (w rzekach i jeziorach) w stosunku do \u015bredniej warto\u015bci wieloletniej. Susza hydrologiczna mo\u017ce powodowa\u0107 zagro\u017cenie dla organizm\u00f3w wodnych.<\/li><li><strong>Susza hydrogeologiczna<\/strong> &#8211; jest ostatnim najbardziej dotkliwym etapem suszy, kt\u00f3ry jest nast\u0119pstwem suszy meteorologicznej, glebowej i hydrologicznej. Susza hydrogeologiczna charakteryzuje si\u0119 tym, \u017ce nast\u0119puje d\u0142ugotrwa\u0142e obni\u017cenie zasob\u00f3w w\u00f3d podziemnych, kt\u00f3re przejawia si\u0119 m.in. wysychaniem studni.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Przeczytaj: <a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/mapa-hydrogeologiczna-polski\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Mapa hydrogeologiczna Polski<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2>Jakie skutki niesie ze sob\u0105 susza?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zjawisko suszy niesie za sob\u0105 konsekwencje nie tylko \u015brodowiskowo-przyrodnicze, ale tak\u017ce gospodarcze i spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n<h3>Skutki \u015brodowiskowo-przyrodnicze<\/h3>\n\n\n\n<p>W zakresie \u015brodowiskowym zjawisko suszy powoduje <strong>straty przede wszystkim w uprawach rolnych i le\u015bnych<\/strong>. W rolnictwie w wyniku suszy niejednokrotnie zamieraj\u0105 ca\u0142e uprawy zb\u00f3\u017c oraz ro\u015blin okopowych. Susza w okresie wiosennym jest bardzo niekorzystana dla ro\u015blin &#8211; zb\u00f3\u017c jarych, wysianych wiosn\u0105. Nie sprzyja ona tak\u017ce ro\u015blinom wysianym jesieni\u0105, tzw. oziminom. Z powodu braku wody cierpi\u0105 tak\u017ce ro\u015bliny okopowe. Niejednokrotnie z powodu znacznej ekspiracji s\u0142o\u0144ca zauwa\u017ca si\u0119 obni\u017cenie urodzaju ro\u015blin takich jak ziemniaki czy buraki. Bywa, \u017ce ju\u017c w okresie zawi\u0105zywania si\u0119 ziemniak\u00f3w w glebie zostaj\u0105 one niemal ugotowane. Susza wczesn\u0105 jesieni\u0105 ma ogromny wp\u0142yw na urodzaj ro\u015blin hodowanych na pasz\u0119 dla zwierz\u0105t. Wielko\u015b\u0107 i dotkliwo\u015b\u0107 suszy w uprawach rolnych i le\u015bnych zale\u017c\u0105 od w\u0142a\u015bciwo\u015bci retencyjnych gleby. Susze wyst\u0119puj\u0105ce w obszarach gleb lekkich, przepuszczalnych s\u0105 bardziej dotkliwe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Susza ma r\u00f3wnie\u017c bardzo niekorzystny wp\u0142yw na zdrowie i kondycj\u0119 naszych las\u00f3w.<\/strong> Obni\u017cenie poziomu w\u00f3d gruntowych powoduje os\u0142abienie drzewostan\u00f3w przyczyniaj\u0105c si\u0119 do ich obumierania, wzrostu agresywno\u015bci grzyb\u00f3w paso\u017cytniczych, wzrostu zagro\u017cenia owadami li\u015bcio\u017cernymi oraz wzrostu opanowania drzew przez korniki i inne szkodniki. Skutkiem suszy w lasach s\u0105 liczne po\u017cary. Przesuszona \u015bci\u00f3\u0142ka le\u015bna jest bardzo \u0142atwopalna. Wystarczy iskra, aby powsta\u0142 po\u017car.<\/p>\n\n\n\n<p>W wyniku suszy hydrologicznej nast\u0119puje obni\u017cenie poziomu w\u00f3d tak znaczne, \u017ce w niekt\u00f3rych obszarach Polski zauwa\u017ca si\u0119 brak wody w studniach g\u0142\u0119binowych, wysychaj\u0105 ca\u0142e rzeki i ich dop\u0142ywy, masowo ginie fauna i flora.<br><strong>Powsta\u0142e w wyniku suszy straty w \u015brodowisku przyrodniczym &#8211; mniejsze plony zb\u00f3\u017c i warzyw powoduj\u0105, \u017ce ceny produkt\u00f3w rolniczych s\u0105 wy\u017csze, co szczeg\u00f3lnie dotyka najbiedniejsze warstwy spo\u0142ecze\u0144stwa, pog\u0142\u0119biaj\u0105c ub\u00f3stwo i nier\u00f3wno\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3>Skutki spo\u0142eczne braku wody<\/h3>\n\n\n\n<p>Na \u015bwiecie niewystarczaj\u0105ce zasoby wodne mog\u0105 prowadzi\u0107 do konflikt\u00f3w o dost\u0119p do wody, zar\u00f3wno na poziomie lokalnym, jak i mi\u0119dzynarodowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Brak wody ma wp\u0142yw na zdrowie publiczne. Ograniczenie w dost\u0119pie do wody pitnej i higieny mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko chor\u00f3b, przede wszystkim w biednych rejonach \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p>W spo\u0142eczno\u015bciach wiejskich susza powoduje migracj\u0119 ludno\u015bci wiejskiej do miast w poszukiwaniu lepszych warunk\u00f3w \u017cycia, co niew\u0105tpliwie prowadzi do przeludnienia i wzrostu problem\u00f3w spo\u0142ecznych w obszarach miejskich.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Niew\u0105tpliwie susza przyczynia si\u0119 do zwi\u0119kszenia problem\u00f3w ludzkich, destabilizuje spo\u0142ecze\u0144stwo, przyczynia si\u0119 do zwi\u0119kszenia ub\u00f3stwa, powoduje napi\u0119cia nawet w spo\u0142ecze\u0144stwach bogatych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3>Skutki gospodarcze suszy<\/h3>\n\n\n\n<p>Susza dotyka nie tylko rolnictwo, ale posiada te\u017c ogromny wp\u0142yw na prowadzenie normalnej gospodarki. Np. w krajach, kt\u00f3re posiadaj\u0105 elektrownie j\u0105drowe wymagaj\u0105ce do ch\u0142odzenia du\u017cych ilo\u015bci wody, jej brak mo\u017ce prowadzi\u0107 do potencjalnych strat w zakresie bezpiecze\u0144stwa energetycznego kraju oraz powodowa\u0107 straty finansowe niemal w ka\u017cdym sektorze gospodarki.<\/p>\n\n\n\n<h2>Jak przeciwdzia\u0142a\u0107 suszy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Polska jest krajem bardzo ubogim w zasoby wody. Zachowanie istniej\u0105cych zasob\u00f3w wody na obecnym poziomie jest trudne, ale nie niemo\u017cliwe. Wymaga jednak zaanga\u017cowania nie tylko organ\u00f3w Pa\u0144stwa, ale r\u00f3wnie\u017c ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u0142kowicie zapobiec suszy nie jeste\u015bmy w stanie, ale poprzez rozwa\u017cne i przemy\u015blane dzia\u0142ania mo\u017cna z\u0142agodzi\u0107 jej skutki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ka\u017cdy z nas mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do zachowania istniej\u0105cego stanu w\u00f3d czy to poprzez gromadzenie wody deszczowej w r\u00f3\u017cnych formach czy minimalizowanie parowania wody z gleby w okresie suszy, jak r\u00f3wnie\u017c zmniejszenie jej zu\u017cycia poprzez u\u017cywanie tzw. wody brudnej.<\/strong> Praktyka ta polega na ponownym wykorzystaniu lekko zanieczyszczonej wody zebranej z prysznic\u00f3w, wanien, umywalek i pralek.<\/p>\n\n\n\n<p>Bardzo popularne w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w domk\u00f3w jednorodzinnych jest zbieranie tzw. deszcz\u00f3wki w specjalnych beczkach pod\u0142\u0105czonych do rynien. W starszych gospodarstwach do zbierania wody deszczowej mo\u017cna wykorzysta\u0107 inne zbiorniki posadowione w ziemi.<\/p>\n\n\n\n<p>Zebrana deszcz\u00f3wka b\u0119dzie przydatna do podlewania nie tylko ro\u015blin ogrodowych, ale i doniczkowych. Korzystaj\u0105c w okresie suszy z deszcz\u00f3wki oszcz\u0119dzamy wod\u0119 pitn\u0105 z kranu. Nale\u017cy nadmieni\u0107, \u017ce dzia\u0142ania spo\u0142ecze\u0144stwa w zakresie gromadzenia wody s\u0105 wspierane przez pa\u0144stwo poprzez program \u201eMoja Woda\u201d, kt\u00f3ry jest kontynuowany w 2026 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Na mikro retencj\u0119 na posesjach prywatnych przeznaczono 173 mln z\u0142 ze \u015brodk\u00f3w europejskich (program FEnIKS).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bardzo dobrym sposobem na zatrzymanie wody w glebie jest ograniczenie wykaszania trawnik\u00f3w oraz zak\u0142adanie \u0142\u0105k kwietnych. <\/strong>Zaleca si\u0119, aby wykaszanie trawnik\u00f3w ograniczy\u0107 do minimum, a gdy to konieczne nale\u017cy kosi\u0107 niezbyt kr\u00f3tko. Pozostawienie wy\u017cszej trawy ochroni gleb\u0119, a parowanie wody z gleby b\u0119dzie mniejsze.<\/p>\n\n\n\n<p>Dobrym rozwi\u0105zaniem na zatrzymanie wody w glebie jest zak\u0142adanie \u0142\u0105k kwietnych. Od jakiego\u015b czasu zamiast trawnik\u00f3w przydomowych czy nawet rabatowych w mie\u015bcie zaleca si\u0119 zak\u0142adanie \u0142\u0105k kwietnych. \u0141\u0105ki kwietne nie tylko ochraniaj\u0105 gleb\u0119 przed parowaniem, ale staj\u0105 si\u0119 ozdob\u0105 ka\u017cdego ogrodu czy skweru.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W rolnictwie problem niedoboru wody spowodowany susz\u0105 wymusza zmiany dotychczasowego podej\u015bcia do sposobu uprawy.<\/strong> Aby wschody ro\u015blin nie by\u0142y nara\u017cone na susz\u0119 wiosenn\u0105 zaleca si\u0119 ich wysiew ju\u017c wczesn\u0105 wiosn\u0105, a przygotowanie gleby powinno wykonywa\u0107 si\u0119 tu\u017c przed wysiewem ro\u015blin. W rolnictwie zaleca si\u0119 tak\u017ce taki dob\u00f3r ro\u015blin uprawnych, aby ich odmiany by\u0142y bardziej odporne na susze.<\/p>\n\n\n\n<p>Skuteczn\u0105 metod\u0105 na przerwanie parowania i zatrzymanie jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci wody w glebie jest bronowanie, p\u0142ytka uprawa talerz\u00f3wk\u0105 czy chocia\u017cby w\u0142\u00f3kowanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Rolnicy, kt\u00f3rzy ponosz\u0105 straty w uprawach na skutek suszy mog\u0105 liczy\u0107 na odszkodowania wyp\u0142acane przez Agencj\u0119 Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W gospodarce le\u015bnej zaleca si\u0119 retencjonowanie wody poprzez odbudow\u0119 i budow\u0119 nowych zbiornik\u00f3w wodnych oraz utrzymanie teren\u00f3w podmok\u0142ych i bagiennych w naturalnym stanie.<\/strong> Sprzymierze\u0144cem le\u015bnik\u00f3w w zatrzymaniu wody w obszarach le\u015bnych s\u0105 bobry. Okazuje si\u0119, \u017ce budowa tam wodnych przez te zwierz\u0119ta pomaga w tworzeniu nowych zbiornik\u00f3w wodnych, kt\u00f3re z czasem staj\u0105 si\u0119 naturalnymi akwenami wodnymi. Zatem, aby korzysta\u0107 z tych naturalnych i bezkosztowych sposob\u00f3w budowy tam i gromadzenia wody w lasach nie powinno si\u0119 niszczy\u0107 tych budowli &#8211; a raczej je chroni\u0107 (niszczenie tam i \u017ceremi bez odpowiedniego zezwolenia jest w Polsce zakazane).<\/p>\n\n\n\n<p>Susza w lasach objawiaj\u0105ca si\u0119 cz\u0119sto zamieraniem ca\u0142ych po\u0142aci drzewostan\u00f3w jest minimalizowana przez zwi\u0119kszanie powierzchni las\u00f3w, co przek\u0142ada si\u0119 na wi\u0119ksze zgromadzenie wody oraz wolniejszy jej odp\u0142yw.<\/p>\n\n\n\n<p>Le\u015bnicy walcz\u0105c ze skutkami braku wody w obszarach le\u015bnych wprowadzaj\u0105 do drzewostan\u00f3w iglastych gatunki li\u015bciaste tworz\u0105c <strong>tzw. drzewostany mieszane<\/strong>, kt\u00f3re s\u0105 bardziej stabilne i odporniejsze na dzia\u0142ania szkodnik\u00f3w (owady, grzyby, po\u017cary).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Przeczytaj: <a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/powierzchnia-biologicznie-czynna-co-to-jest\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Powierzchnia biologicznie czynna \u2013 co to jest?<\/a><\/p>\n\n\n\n<h3>Dzia\u0142ania Pa\u0144stwa maj\u0105ce na celu przeciwdzia\u0142anie skutkom suszy<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0141agodzenie skutk\u00f3w suszy przez dzia\u0142ania rolnik\u00f3w, le\u015bnik\u00f3w czy spo\u0142ecze\u0144stwo nie by\u0142oby tak widoczne, gdyby nie mia\u0142o wsparcia w dzia\u0142aniach Pa\u0144stwa, kt\u00f3re koncentruj\u0105 si\u0119 na tworzeniu plan\u00f3w zarz\u0105dzania kryzysowego, plan\u00f3w przeciwdzia\u0142ania skutkom suszy oraz wsparcia finansowego, program\u00f3w modernizacji infrastruktury i dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu przeciwdzia\u0142anie skutkom suszy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kluczowym dokumentem w zakresie przeciwdzia\u0142ania skutkom suszy na obszarze Polski jest Plan Przeciwdzia\u0142ania Skutkom Suszy (PPSS), opracowany przez Pa\u0144stwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Plan ten okre\u015bla g\u0142\u00f3wne kierunki dzia\u0142a\u0144 pa\u0144stwa, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Programy retencyjne i inwestycje wodne:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>&#8222;Stop suszy! Start retencji!&#8221;:<\/strong> Wody Polskie realizuj\u0105, przegl\u0105daj\u0105 i aktualizuj\u0105 plany, obejmuj\u0105ce inwestycje (budowa\/przebudowa zbiornik\u00f3w, jaz\u00f3w) maj\u0105ce na celu zatrzymanie jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci w\u00f3d opadowych w krajobrazie.<\/li><li><strong>Zwi\u0119kszanie retencji korytowej i krajobrazowej:<\/strong> przedsi\u0119wzi\u0119cia maj\u0105ce na celu zatrzymywanie wody w dolinach rzek i na terenach rolniczych (np. nawodnienia podsi\u0105kowe).<\/li><li><strong>Programy rozwoju retencji (2021-2027\/2030): <\/strong>inwestycje w budow\u0119 zbiornik\u00f3w retencyjnych, ma\u0142ych oczek wodnych oraz odtwarzanie mokrade\u0142.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Wsparcie dla rolnictwa (pomoc suszowa):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>System monitoringu suszy:<\/strong> Instytut Uprawy Nawo\u017cenia i Gleboznawstwa (IUNG) w Pu\u0142awach monitoruje zagro\u017cenie susz\u0105 w poszczeg\u00f3lnych gminach.<\/li><li><strong>Pomoc finansowa:<\/strong> Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wyp\u0142aca rekompensaty i rycza\u0142ty rolnikom, kt\u00f3rych uprawy ucierpia\u0142y (wnioski suszowe, cz\u0119sto powi\u0105zane z p\u0142atno\u015bciami bezpo\u015brednimi).<\/li><li><strong>Dofinansowanie nawadniania: <\/strong>programy celowe na zakup system\u00f3w nawadniaj\u0105cych w gospodarstwach.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142ania planistyczne i systemowe:<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u201eStop Suszy! Start Retencji!\u201d: <\/strong>kampania i dokumentacja (PPSS) okre\u015blaj\u0105ca niezb\u0119dne zmiany w korzystaniu z zasob\u00f3w wodnych oraz techniczne i nietechniczne sposoby zwi\u0119kszania retencji.<\/li><li>Zgodno\u015b\u0107 z przepisami (Prawo Wodne): dzia\u0142ania realizowane s\u0105 zgodnie z unijn\u0105 Ramow\u0105 Dyrektyw\u0105 Wodn\u0105 (2000\/60\/WE). G\u0142\u00f3wnym celem Ramowej Dyrektywy Wodnej jest osi\u0105gni\u0119cie &#8222;dobrego stanu&#8221; w\u00f3d oraz zapobieganie ich pogorszeniu.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2>Monitoring Suszy Rolniczej w Polsce<\/h2>\n\n\n\n<p>W ramach wsparcia rolnictwa w zakresie odszkodowa\u0144 w Polsce stworzono System Monitoringu Suszy Rolniczej.<\/p>\n\n\n\n<p>System zosta\u0142 opracowany i uruchomiony przez Instytut Uprawy Nawo\u017cenia i Gleboznawstwa &#8211; Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy w Pu\u0142awach (IUNG-PIB): <a rel=\"nofollow noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/susza.iung.pulawy.pl\" target=\"_blank\">https:\/\/susza.iung.pulawy.pl<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Podstaw\u0105 stworzenia systemu monitoringu suszy w Polsce sta\u0142y si\u0119 zapisy ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierz\u0105t gospodarskich.<\/p>\n\n\n\n<p>Podstawowym zadaniem monitorowania suszy rolniczej prowadzonej przez IUNiG-PIB jest wskazanie obszar\u00f3w Polski, na kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 straty spowodowane susz\u0105 w uprawach uwzgl\u0119dnionych w &#8222;Ustawie o dop\u0142atach do ubezpiecze\u0144 upraw rolnych i zwierz\u0105t gospodarskich w Polsce&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>W Systemie Monitoringu Suszy warunki meteorologiczne powoduj\u0105ce susz\u0119 s\u0105 okre\u015blane za pomoc\u0105 klimatycznego bilansu wodnego (KBW), kt\u00f3ry wyra\u017ca r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy opadem atmosferycznym a ewapotranspiracj\u0105 potencjaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Opad atmosferyczny jest mierzony na stacjach meteorologicznych, natomiast warto\u015b\u0107 ewapotranspiracji potencjalnej (wyra\u017caj\u0105cej w przybli\u017ceniu zdolno\u015b\u0107 wyparowania wody z dobrze uwilgotnionego trawnika) jest obliczana przy wykorzystaniu metody Penmana.<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkowo w wyznaczaniu obszar\u00f3w dotkni\u0119tych susz\u0105, opr\u00f3cz warto\u015bci klimatycznego bilansu wodnego, brane s\u0105 pod uwag\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bci retencyjne gleb, ustalone wed\u0142ug kategorii glebowych, wydzielonych na podstawie map glebowo-rolniczych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Monitoring Suszy Rolniczej w Polsce prowadzony jest dla nast\u0119puj\u0105cych grup i gatunk\u00f3w ro\u015blin:<\/strong><br>zb\u00f3\u017c ozimych, zb\u00f3\u017c jarych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonk\u0119, rzepaku i rzepiku, ziemniaka, buraka cukrowego, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew owocowych, krzew\u00f3w owocowych, truskawek, ro\u015blin str\u0105czkowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Monitoring suszy rolniczej w Polsce jest ci\u0105gle udoskonalany. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Na chwil\u0119 obecn\u0105 prowadzone s\u0105 prace badawczo-rozwojowe nad wdro\u017ceniem do prowadzenia monitoringu suszy rolniczej metod <a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/teledetekcja-zastosowanie-w-geodezji\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">teledetekcji satelitarnej<\/a> opartej o dane wysokiej oraz \u015bredniej rozdzielczo\u015bci. <\/strong>Metody te nie tylko uwzgl\u0119dniaj\u0105 wp\u0142yw suszy, ale r\u00f3wnie\u017c innych czynnik\u00f3w decyduj\u0105cych o przebiegu wegetacji i o kszta\u0142towaniu plonu. Wdro\u017cenie metod teledetekcji satelitarnej w zakres monitoringu suszy rolniczej pozwoli udoskonali\u0107 system szacowania skutk\u00f3w suszy rolniczej w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p>Problemem suszy od d\u0142u\u017cszego ju\u017c czasu zajmuj\u0105 si\u0119 najwy\u017csze organy na \u015bwiecie. Wed\u0142ug Raportu Konwencji Narod\u00f3w Zjednoczonych najbardziej nara\u017conym krajem na skutki suszy jest Afryka, jak r\u00f3wnie\u017c obie Ameryki, Indie i Australia. Wed\u0142ug raportu najbardziej nara\u017cone na skutki suszy s\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa najbiedniejsze.<\/p>\n\n\n\n<p>Raport Konwencji Narod\u00f3w Zjednoczonych ocenia, \u017ce obecnie nawet 40% powierzchni planety jest zdegradowane co dotyka ok. po\u0142owy ludzko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomimo \u017ce nie da si\u0119 ca\u0142kowicie zapobiec skutkom suszy to wsp\u00f3lne dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do zatrzymania i ochrony w\u00f3d na planecie mog\u0105 da\u0107 pozytywne efekty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Przeczytaj: <a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/poziom-wod-gruntowych-na-dzialce-co-oznacza-i-jak-go-sprawdzic\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Poziom w\u00f3d gruntowych na dzia\u0142ce \u2013 co oznacza i jak go sprawdzi\u0107?<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Podstawa prawna:<\/p>\n\n\n\n<ol><li>Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej.<\/li><li>Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierz\u0105t gospodarskich.<\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Susza to jedno z najpowa\u017cniejszych zjawisk klimatycznych, kt\u00f3re coraz cz\u0119\u015bciej dotyka Polsk\u0119. Cho\u0107 wielu osobom kojarzy si\u0119 przede wszystkim z d\u0142ugotrwa\u0142ym brakiem opad\u00f3w i upaln\u0105 pogod\u0105, jej skutki s\u0105 znacznie szersze i odczuwalne w wielu obszarach \u017cycia &#8211; od rolnictwa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1631,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[21,8],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1630"}],"collection":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1630"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1643,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1630\/revisions\/1643"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}