{"id":1364,"date":"2023-06-15T13:05:58","date_gmt":"2023-06-15T11:05:58","guid":{"rendered":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/?p=1364"},"modified":"2023-06-15T13:11:26","modified_gmt":"2023-06-15T11:11:26","slug":"niwelator-czym-jest-i-kiedy-sie-go-stosuje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/niwelator-czym-jest-i-kiedy-sie-go-stosuje\/","title":{"rendered":"Niwelator &#8211; czym jest i kiedy si\u0119 go stosuje?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Niwelator jest narz\u0119dziem pomiarowym, kt\u00f3ry znalaz\u0142 zastosowanie nie tylko w geodezji, ale tak\u017ce w budownictwie. Za pomoc\u0105 tego instrumentu mo\u017cna wyznaczy\u0107 spadki terenu w obszarze przeznaczonym pod zabudow\u0119, jak i precyzyjnie u\u0142o\u017cy\u0107 kafelki w \u0142azience.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/map\/\" target=\"_blank\">Zobacz nasz\u0105 nowoczesn\u0105 Map\u0119 Geoportal360<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Niwelator jest bardzo prosty w u\u017cyciu, co sprawia, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej zaopatruj\u0105 si\u0119 w to urz\u0105dzenie nie tylko firmy geodezyjne, ale r\u00f3wnie\u017c osoby, kt\u00f3re same zamierzaj\u0105 wykona\u0107 remont domu czy postawi\u0107 jego ogrodzenie. Zasada dzia\u0142ania niwelatora troch\u0119 jest podobna do u\u017cywania poziomicy &#8211; przy jego pomocy wytyczenie poziomu i pionu nie powinno sprawi\u0107 nikomu trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2>Najpopularniejsze instrumenty geodezyjne<\/h2>\n\n\n\n<p>Rozw\u00f3j geodezji, jako odr\u0119bnej ga\u0142\u0119zi nauki, sta\u0142 si\u0119 podstaw\u0105 do budowy najr\u00f3\u017cniejszych instrument\u00f3w i przyrz\u0105d\u00f3w. Pierwsze przyrz\u0105dy do wykonywania pomiar\u00f3w ziemi by\u0142y oczywi\u015bcie bardzo proste, z czasem jednak w miar\u0119 rozwoju techniki i technologii oraz potrzeby bardziej precyzyjnego pomiaru stworzono sprz\u0119t, kt\u00f3ry pozwoli\u0142 na dokonywanie pomiar\u00f3w nie tylko wybranych obszar\u00f3w ziemi, jej konfiguracji lecz tak\u017ce powsta\u0142ych na jej powierzchni budynk\u00f3w i budowli.<\/p>\n\n\n\n<p>Do najbardziej uznanych instrument\u00f3w geodezyjnych zalicza si\u0119 mi\u0119dzy innymi niwelatory, teodolity oraz tachimetry:<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>niwelator<\/strong> jest urz\u0105dzeniem s\u0142u\u017c\u0105cym do okre\u015blania r\u00f3\u017cnicy wysoko\u015bci mi\u0119dzy dwoma wybranymi punktami;<\/li><li><strong><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/teodolit-co-to-jest-i-do-czego-sluzy\/\" target=\"_blank\">teodolit<\/a><\/strong> s\u0142u\u017cy do okre\u015blania pionowych wielko\u015bci i poziomych k\u0105t\u00f3w;<\/li><li><strong><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/tachimetr-co-to-jest-i-do-czego-sluzy\/\" target=\"_blank\">tachimetr<\/a><\/strong> s\u0142u\u017cy do mierzenia k\u0105t\u00f3w poziomych pionowych oraz odleg\u0142o\u015bci. Stanowi on po\u0142\u0105czenie dw\u00f3ch bardzo prostych przyrz\u0105d\u00f3w, tj. teodolitu oraz dalmierza.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>W niniejszym artykule postaramy si\u0119 przybli\u017cy\u0107 budow\u0119, dzia\u0142anie oraz zastosowanie niwelatora.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Przeczytaj: <a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/podstawowy-sprzet-geodezyjny-przeglad\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Podstawowy sprz\u0119t geodezyjny \u2013 przegl\u0105d<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2>Czym jest niwelator i kiedy si\u0119 go stosuje?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Niwelator jest instrumentem geodezyjnym s\u0142u\u017c\u0105cym do pomiaru r\u00f3\u017cnicy wysoko\u015bci (niwelacji) pomi\u0119dzy wybranymi punktami, a tak\u017ce do skontrolowania uzyskanych warto\u015bci w p\u00f3\u017aniejszym etapie pracy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niwelator, jako instrument pomiarowy, znalaz\u0142 zastosowanie zar\u00f3wno w geodezji przy tworzeniu map, jak i w budownictwie, brukarstwie czy remontach obiekt\u00f3w r\u00f3\u017cnego przeznaczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Niwelatory wykorzystuje si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>W budownictwie i pracach wyko\u0144czeniowych w tej bran\u017cy.<\/strong> Przy u\u017cyciu niwelatora laserowego mo\u017cna \u0142atwo wykona\u0107 zwyk\u0142e czynno\u015bci malarskie polegaj\u0105ce na malowaniu pas\u00f3w dekoracyjnych, tapetowaniu mieszkania czy wyznaczenia poziomu, do kt\u00f3rego mo\u017cna u\u0142o\u017cy\u0107 boazerie dekoracyjn\u0105.<br>Przy pomocy niwelatora laserowego (laser liniowy) bardzo szybko mo\u017cna skontrolowa\u0107 czy kafelki s\u0105 przyklejone w linii prostej.<br>Niwelatory nowszej generacji pozwalaj\u0105 na wyznaczanie p\u0142aszczyzn poziomych, pionowych, a nawet sko\u015bnych, co pozwala na zachowanie okre\u015blonych parametr\u00f3w budynku, a w konsekwencji przek\u0142ada si\u0119 na bezpiecze\u0144stwo u\u017cytkowania tych obiekt\u00f3w na d\u0142ugie lata.<\/li><li><strong>W pracach remontowych.<\/strong> Niwelator laserowy sprawdzi si\u0119 tak\u017ce w pracach remontowych g\u0142\u00f3wnie przy wykonywaniu sufit\u00f3w podwieszanych, monta\u017cu p\u0142yt z kartonu i dekoracji z gipsu, konstrukcji drewnianych czy aluminiowych.<br>Urz\u0105dzenie laserowe sprawdzi si\u0119 tak\u017ce przy budowie \u015bcianek dzia\u0142owych czy wytyczania linii przewod\u00f3w b\u0105d\u017a te\u017c przy przenoszeniu gniazd elektrycznych.<\/li><li><strong>W rolnictwie i ogrodnictwie<\/strong> niwelatory znajduj\u0105 zastosowanie przy pracach zwi\u0105zanych z kszta\u0142towaniem zieleni. Instrumenty te mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c pomocne w wyznaczaniu pas\u00f3w zieleni b\u0105d\u017a zadrzewie\u0144 w uprawach rolnych.<\/li><li><strong>W pracach wodno-kanalizacyjnych.<\/strong> Urz\u0105dzenia niwelacyjne wykorzystuje si\u0119 do wytyczania przebiegu i monta\u017cu instalacji wodno-kanalizacyjnej.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<h2>Rodzaje niwelator\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Do najbardziej popularnych niwelator\u00f3w zalicza si\u0119 niwelatory optyczne oraz niwelatory laserowe.<\/p>\n\n\n\n<h3>Niwelator laserowy<\/h3>\n\n\n\n<p>Niwelator laserowy, kt\u00f3rego nazwa wywodzi si\u0119 od zastosowanej technologii, czyli wi\u0105zki \u015bwiat\u0142a widzialnego emitowanego przez to urz\u0105dzenie, charakteryzuje si\u0119 tym, \u017ce pomiar r\u00f3\u017cnicy wysoko\u015bci (niwelacji) przy u\u017cyciu tego instrumentu wykonywany jest niemal b\u0142yskawicznie i precyzyjnie.<\/p>\n\n\n\n<p>Niwelator laserowy mo\u017ce by\u0107 u\u017cywany zar\u00f3wno w terenie otwartym (z u\u017cyciem czujnika zapewniaj\u0105cego&nbsp;mo\u017cliwo\u015b\u0107 odbioru sygna\u0142u w zakresie nawet do 500 m&nbsp;(\u015brednica pracy)), jak i wewn\u0105trz pomieszcze\u0144 (widoczna wi\u0105zka laserowa).<\/p>\n\n\n\n<p>Wyniki prac pomiarowych wykonanych niwelatorem laserowym charakteryzuj\u0105 si\u0119 najwy\u017csz\u0105 jako\u015bci\u0105, milimetrow\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105, a co najistotniejsze, prace pomiarowe przy u\u017cyciu niwelatora laserowego mo\u017ce prowadzi\u0107 jedna osoba.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie produkowane niwelatory laserowe charakteryzuj\u0105 si\u0119 doskona\u0142\u0105 trwa\u0142o\u015bci\u0105 oraz odporno\u015bci\u0105 na panuj\u0105ce warunki atmosferyczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u0119ki zastosowaniu w niwelatorach laserowych akumulatork\u00f3w litowo-jonowych, czas pracy tego instrumentu jest d\u0142u\u017cszy (nawet do ok. 50 godzin). Akumulatory niwelatora laserowego mog\u0105 by\u0107 te\u017c zasilane z sieci.<\/p>\n\n\n\n<p>Obs\u0142uga niwelatora laserowego jest ma\u0142o skomplikowana i ogranicza si\u0119 do wykonania czynno\u015bci \u201dw\u0142\u0105cz\u201d, \u201ewy\u0142\u0105cz\u201d i \u201epracuj\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do zalet pracy z niwelatorem laserowym nale\u017cy zaliczy\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>punkt celu jest widoczny go\u0142ym okiem \u2013 kolor wi\u0105zki lasera sprawia, \u017ce punkt pomiarowy np. wewn\u0105trz budynku jest widoczny nawet z kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w od stanowiska mierniczego;<\/li><li>znaczny zasi\u0119g pomiaru \u2013 czujnik laserowy umo\u017cliwia prac\u0119 w odleg\u0142o\u015bci do 500 m na otwartej przestrzeni, co zwi\u0119ksza dok\u0142adno\u015b\u0107 pomiaru zw\u0142aszcza w obszarze obj\u0119tym znacznym przemieszczaniem gruntu;<\/li><li>b\u0142yskawiczne samo poziomowanie instrumentu &#8211; dzi\u0119ki wmontowanemu w instrument kompensatorowi mo\u017cliwe jest dok\u0142adne i szybkie poziomowanie instrumentu, a w przypadku incydentalnego potr\u0105cenia i rozpoziomowania, niwelator eliminuje wykonywanie b\u0142\u0119dnych pomiar\u00f3w alarmuj\u0105c &#8222;poruszenia&#8221;;<\/li><li>jednoosobowa obs\u0142uga &#8211;&nbsp;do pracy z niwelatorem laserowym wystarcza jedna osoba;<\/li><li>praca niwelatorem laserowym mo\u017ce przebiega\u0107 niemal w ka\u017cdych warunkach pogodowych, jest to mo\u017cliwe dzi\u0119ki specyficznej obudowie g\u0142owicy obrotowej niwelatora maj\u0105cej na celu jej zabezpieczenie przed uszkodzeniem oraz przed kurzem i wilgoci\u0105, spe\u0142niaj\u0105cej warunki Klasy szczelno\u015bci IP 54 (klasa szczelno\u015bci).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Z uwagi na precyzj\u0119 pomiar\u00f3w, szybki wynik pomiaru oraz jednoosobow\u0105 obs\u0142ug\u0119, niwelatory laserowe pomimo wy\u017cszej ceny staj\u0105 si\u0119 konkurencj\u0105 dla niwelator\u00f3w optycznych.<\/p>\n\n\n\n<h3>Niwelator optyczny<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Niwelator optyczny, jako urz\u0105dzenie geodezyjne, s\u0142u\u017cy podobnie jak niwelator laserowy, do pomiaru r\u00f3\u017cnic wysoko\u015bci, wyznaczania poziom\u00f3w oraz spadk\u00f3w terenu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Praca z niwelatorem optycznym wymaga zaanga\u017cowania dw\u00f3ch os\u00f3b, z kt\u00f3rych jedna jest operatorem niwelatora, a druga zajmuje si\u0119 przenoszeniem i ustawianiem \u0142aty geodezyjnej na punkach pomiarowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Zalet\u0105 niwelatora optycznego jest cena, kt\u00f3ra na rynku urz\u0105dze\u0144 geodezyjnych jest ni\u017csza od ceny niwelatora laserowego oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 d\u0142u\u017cszego czasu pracy od niwelatora laserowego.<\/p>\n\n\n\n<h2>Budowa niwelatora laserowego<\/h2>\n\n\n\n<p>Niwelator laserowy sk\u0142ada si\u0119 z podzespo\u0142\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y umieszczone w wodoszczelnym korpusie. Do podzespo\u0142\u00f3w tych nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>g\u0142owica ruchoma (360 stopni),<\/li><li>pionownik laserowy dolny,<\/li><li>pionownik laserowy g\u00f3rny,<\/li><li>panel sterowania (w zale\u017cno\u015bci od producenta i modelu),<\/li><li>baterie (najcz\u0119\u015bciej akumulatory litowo-jonowe),<\/li><li>gwint do monta\u017cu na statywie.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Dodatkowo, do pracy z niwelatorem laserowym niezb\u0119dne s\u0105 akcesoria takie jak:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>czujnik laserowy z cyfrowym wy\u015bwietlaniem r\u00f3\u017cnicy wysoko\u015bci,<\/li><li>pilot zdalnego sterowania,<\/li><li>\u0142ata pomiarowa,<\/li><li>uchwyt czujnika na \u0142at\u0119,<\/li><li>statyw.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h3>Jak dzia\u0142a niwelator laserowy?<\/h3>\n\n\n\n<p>Niwelator laserowy, zwany potocznie laserow\u0105 poziomic\u0105, po w\u0142\u0105czeniu emituje wi\u0105zk\u0119 promieni, kt\u00f3ra wy\u015bwietlana jest jako cienka czerwona linia (widoczna tylko w pomieszczeniach zamkni\u0119tych).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dzi\u0119ki emitowanej wi\u0105zce promieni, instrument ten pozwala na proste, szybkie i precyzyjne wyznaczenie pionu oraz poziomu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d niwelator\u00f3w laserowych powodzeniem cieszy si\u0119 samopoziomuj\u0105cy niwelator laserowy, kt\u00f3ry emituje linie idealnie poziomo, pionowo, a nawet po odpowiednim ustawieniu sko\u015bnie. Niwelator ten ma bardzo szeroki zakres emisji promieni. W trakcie pracy niwelator laserowy, samopoziomuj\u0105cy wy\u015bwietla poziom\u0105 lini\u0119 wok\u00f3\u0142 siebie w promieniu 360 stopni. Tak wi\u0119c, u\u017cytkownik, kt\u00f3ry wykonuje okre\u015blon\u0105 prac\u0119, na \u015bcianie obiektu widzi idealnie wyznaczon\u0105 lini\u0119. Istotne jest to, \u017ce maksymalna d\u0142ugo\u015b\u0107 promienia, im jest wi\u0119ksza tym dalej mo\u017cna odsun\u0105\u0107 si\u0119 z urz\u0105dzeniem od \u015bciany bez utraty widoczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Samopoziomuj\u0105cy niwelator laserowy znajduje zastosowanie w szczeg\u00f3lno\u015bci w pracach budowlanych i remontowych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do wyznaczania poziom\u00f3w oraz spadk\u00f3w terenu, opr\u00f3cz niwelatora laserowego, niezb\u0119dna jest \u0142ata niwelacyjna z podzia\u0142k\u0105 milimetrow\u0105. <\/strong>Na \u0142acie niwelacyjnej umieszcza si\u0119 czujnik laserowy (detektor).<\/p>\n\n\n\n<p>Prace pomiarowe z zastosowaniem niwelatora laserowego rozpoczyna si\u0119 od umocowania tego instrumentu na tr\u00f3jnogim statywie, a nast\u0119pnie posadowieniu go w okre\u015blonym sta\u0142ym i stabilnym punkcie.<\/p>\n\n\n\n<p>Po uruchomieniu niwelatora nast\u0119puje jego automatyczne spoziomowanie. Za spoziomowanie lasera, czyli wyznaczenie osi p\u0142aszczyzny laserowej odpowiada pionownik dolny i g\u00f3rny lasera. Proces ten odbywa si\u0119 automatycznie i trwa zazwyczaj kilkadziesi\u0105t sekund.<\/p>\n\n\n\n<p>Po sprawdzeniu w\u0142a\u015bciwego spoziomowania niwelatora, osoba wykonuj\u0105ca pomiar, w okre\u015blonym geodezyjnie punkcie umieszcza czujnik z \u0142at\u0105. Punkt ten jest punktem zerowym dla wykonywanego pomiaru.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie, osoba dokonuj\u0105ca pomiaru przechodzi z \u0142at\u0105 i czujnikiem do kolejnych punkt\u00f3w pomiarowych \u2013 przesuwaj\u0105c czujnik pionowo w g\u00f3r\u0119 i w d\u00f3\u0142, \u201eszukaj\u0105c\u201d w ten spos\u00f3b wi\u0105zki lasera emitowanej z niwelatora.<\/p>\n\n\n\n<p>W zale\u017cno\u015bci od rodzaju detektora na wy\u015bwietlaczu tego urz\u0105dzenia mog\u0105 pokazywa\u0107 si\u0119 jedynie strza\u0142ki do wyznaczonej osi. Np. gdy punkt pomiaru znajduje si\u0119 powy\u017cej osi na detektorze wy\u015bwietli si\u0119 strza\u0142ka w d\u00f3\u0142, co oznacza, \u017ce detektor na \u0142acie nale\u017cy opu\u015bci\u0107 w d\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>W innym przypadku czujnik wy\u0142apuje wi\u0105zk\u0119 lasera, przelicza i wy\u015bwietla konkretne ju\u017c warto\u015bci takie jak:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>wskazania r\u00f3\u017cnicy wysoko\u015bci,<\/li><li>wskazania przewy\u017cszenia \u2013 (powy\u017cej &#8222;zera\u201d),<\/li><li>wskazania przewy\u017cszenia (poziom \u201ezero\u201d),<\/li><li>wskazania przewy\u017cszenia (poni\u017cej \u201ezero\u201d).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Czujnik po wychwyceniu wi\u0105zki laserowej, niezale\u017cnie od wy\u015bwietlanych warto\u015bci, informuje osob\u0119 wykonuj\u0105c\u0105 pomiar o zbli\u017caniu si\u0119 do punktu \u201e0\u201d sygna\u0142em przerywanym, gdy wi\u0105zka trafia w punkt, sygna\u0142 jest ci\u0105g\u0142y. Pozwala to na precyzyjne wykonanie pomiar\u00f3w z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do milimetr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2>Budowa niwelatora optycznego<\/h2>\n\n\n\n<p>Niwelator optyczny, podobnie jak niwelator laserowy, s\u0142u\u017cy do niwelowania, czyli wyznaczania r\u00f3\u017cnic wysoko\u015bci pomi\u0119dzy punktami pomiarowymi. G\u0142\u00f3wnym elementem konstrukcyjnym niwelatora jest:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>luneta, kt\u00f3ra sk\u0142ada si\u0119 z&nbsp;obiektywu, okularu, soczewki ogniskuj\u0105cej oraz p\u0142ytki ogniskowej z naniesionym na ni\u0105 krzy\u017cem nitek;<\/li><li>spodarka w postaci tr\u00f3jk\u0105tnej lub okr\u0105g\u0142ej p\u0142yty, zawieraj\u0105cej trzy gniazda \u015brub ustawczych (lub pier\u015bcienie klinowe) i tulej\u0119, w kt\u00f3rej obraca si\u0119 o\u015b alidady; spodarka jest przykr\u0119cana do&nbsp;statywu&nbsp;przy pomocy&nbsp;\u015bruby sercowej;<\/li><li>alidada, cz\u0119\u015b\u0107 ruchoma, obracaj\u0105ca si\u0119 wzgl\u0119dem spodarki; w niekt\u00f3rych instrumentach posiada urz\u0105dzenia odczytowe pozwalaj\u0105ce wykona\u0107 pomiar k\u0105ta poziomego &#8211; z&nbsp;limbusu;<\/li><li>libella&nbsp;niwelacyjna (rurkowa);<\/li><li>libella okr\u0105g\u0142a, mocowana na alidadzie lub w korpusie zespo\u0142u lunety i libelli niwelacyjnej.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Istotnym elementem niwelatora optycznego jest kompensator.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zadaniem kompensatora jest bie\u017c\u0105ce korygowanie przebiegu wi\u0105zki \u015bwiat\u0142a wpadaj\u0105cego do lunety. Kompensator utrzymuje w poziomie o\u015b celow\u0105, kt\u00f3ra jest &#8222;systemem pomiarowym&#8221; niwelatora.<\/p>\n\n\n\n<p>Na rynku sprz\u0119tu stosowanego w niwelacji mo\u017cna znale\u017a\u0107 niwelatory z kompensatorem magnetycznym oraz z kompensatorami powietrznymi. <strong>Kompensator magnetyczny<\/strong> to w uproszczeniu wahad\u0142o poruszaj\u0105ce si\u0119 pomi\u0119dzy dwoma magnesami. <strong>Kompensator powietrzny<\/strong> przypomina swym wygl\u0105dem strzykawk\u0119, w kt\u00f3rej czynnikiem stabilizuj\u0105cym pryzmat jest zasysane i wydmuchiwane powietrze.<\/p>\n\n\n\n<p>Do wad niwelatora optycznego z kompensatorem powietrznym nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>d\u0142ugi czas stabilizacji,<\/li><li>delikatna konstrukcja wra\u017cliwa na uszkodzenia,<\/li><li>mniejsza odporno\u015b\u0107.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h3>Jak dzia\u0142a niwelator optyczny?<\/h3>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142anie niwelatora optycznego jest oparte na systemie optycznym, kt\u00f3rego najistotniejszym elementem jest przyrz\u0105d celowniczy, jakim jest luneta zbudowana z kilku soczewek tworz\u0105cych uk\u0142ad optyczny. <\/p>\n\n\n\n<p>Niwelator optyczny przenosi poziom z miejsca, w kt\u00f3rym stoi, do punktu, w kt\u00f3rym postawiona zostanie \u0142ata geodezyjna.<\/p>\n\n\n\n<p>Odczytu wysoko\u015bci dokonuje si\u0119 z \u0142aty geodezyjnej patrz\u0105c w jej kierunku przez okular lunety geodezyjnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto\u015bci\u0105 wysoko\u015bci jest widziana w okularze warto\u015b\u0107 w mm (lub w cm w zale\u017cno\u015bci od ustawienia \u0142aty) zawarta w krzy\u017cu nitek lunety.<\/p>\n\n\n\n<p>Niwelator optyczny, podobnie jak niwelator laserowy, wymaga przygotowania do pracy polegaj\u0105cego na zamontowaniu instrumentu na statywie umieszonym na tr\u00f3jnogu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aby niwelator m\u00f3g\u0142 pe\u0142ni\u0107 rzetelnie swoj\u0105 funkcj\u0119 pomiarow\u0105 musi by\u0107 spoziomowany zgrubnie na statywie oraz precyzyjnie ju\u017c po zamontowaniu na statywie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Czynno\u015b\u0107 spoziomowania zgrubnego polega na ustawieniu libelli umieszczonej na obudowie niwelatora w taki spos\u00f3b, aby znajduj\u0105cy si\u0119 w niej p\u0119cherzyk znalaz\u0142 si\u0119 w \u015brodku k\u00f3\u0142eczka libelli. Spoziomowanie zgrubne dokonywane jest przy u\u017cyciu trzech \u015brub nastawczych. Po zgrubnym spoziomowaniu niwelatora nale\u017cy sprawdzi\u0107, czy niwelator nie jest rozkalibrowany. W tym celu nale\u017cy obr\u00f3ci\u0107 niwelator o 180 stopni i sprawdzi\u0107 po\u0142o\u017cenie p\u0119cherzyka libelli. Je\u017celi p\u0119cherzyk libelli nie zmieni swojego po\u0142o\u017cenia i w dalszym ci\u0105gu b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 na \u015brodku k\u00f3\u0142eczka, to nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce niwelator nie jest rozkalibrowany.<\/p>\n\n\n\n<p>Poziom niwelatora zostaje zachowany dzi\u0119ki wbudowanemu kompensatorowi.<\/p>\n\n\n\n<p>Po wst\u0119pnym i ostatecznym spoziomowaniu instrumentu u\u017cytkownik za pomoc\u0105 kolimatora, umieszczonego na obudowie niwelatora, powinien wycelowa\u0107 nim w kierunku \u0142aty.<\/p>\n\n\n\n<p>Dok\u0142adne dopasowanie osi do \u0142aty wymaga operowania \u015brubami leniwymi (leniwkami).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aby rozpocz\u0105\u0107 pomiary, w obranym punkcie pomiarowym nale\u017cy ustawi\u0107 \u0142at\u0119 geodezyjn\u0105 (nie \u0142at\u0119 laserow\u0105). <\/strong>\u0141ata geodezyjna powinna by\u0107 zaopatrzona w poziomic\u0119 oraz podk\u0142adk\u0119, pozwalaj\u0105c\u0105 na jej ustawienie w pozycji pionowej i stabilnej. \u0141ata geodezyjna, w odr\u00f3\u017cnieniu od \u0142aty laserowej, posiada po obu stronach podzia\u0142k\u0119; z jednej strony milimetrow\u0105, a z drugiej centymetrow\u0105 \u201eE\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby dokona\u0107 odczytu wysoko\u015bci na \u0142acie nale\u017cy wycelowa\u0107 niwelatorem w stron\u0119 \u0142aty, a nast\u0119pnie patrz\u0105c w okular lunety ustawi\u0107 jej ostro\u015b\u0107 w taki spos\u00f3b, aby w lunecie by\u0142a widoczna podzia\u0142ka \u0142aty geodezyjnej zawarta w siatce celowniczej lunety. Ostro\u015b\u0107 krzy\u017ca nitek (siaki celowniczej) mo\u017cna regulowa\u0107 za pomoc\u0105 pokr\u0119t\u0142a na okularze.<\/p>\n\n\n\n<p>Wysoko\u015b\u0107 danego punktu okre\u015bla cyfra na \u0142acie zawarta w siatce celownika, tj. w miejscu przeci\u0119cia si\u0119 \u015brodkowych nitek. Pierwszy punkt pomiaru jest punktem zero. Przyk\u0142adowo punkt zero znajduj\u0105cy si\u0119 w miejscu \u201eA\u201d ma wysoko\u015b\u0107 1300 mm.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie osoba z \u0142at\u0105 przemieszcza si\u0119 do punktu drugiego \u201eB\u201d, w kt\u00f3rym odczyt z \u0142aty wynosi 1320 mm. Otrzymany wynik pomi\u0119dzy punktem \u201eA\u201d, a punktem, \u201eB\u201d stanowi r\u00f3\u017cnic\u0119 \u201eB\u201d-\u201eA\u201d i r\u00f3wna si\u0119 (1320 mm &#8211; 1300 mm) 20mm, co oznacza, \u017ce teren w miejscu \u201eB\u201d jest ni\u017cszy o 20 mm.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomiar niwelatorem optycznym odbywa si\u0119 punktowo, co oznacza, \u017ce aby uzyska\u0107 wiedz\u0119 na temat r\u00f3\u017cnic wysoko\u015bci danego terenu, nale\u017cy przeprowadzi\u0107 pomiar wysoko\u015bci tego terenu w jego r\u00f3\u017cnych punktach oraz pomiar odleg\u0142o\u015bci pomi\u0119dzy tymi punktami. Odczyty pomiar\u00f3w z \u0142aty pozwalaj\u0105 na sporz\u0105dzenie mapy wysoko\u015bciowej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Precyzja pomiaru niwelatorem optycznym jest zale\u017cna od optyki oraz rodzaju kompensatora. <\/strong>Dlatego te\u017c nabywaj\u0105c niwelator optyczny nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, \u017ce odczyt z \u0142aty jest tym \u0142atwiejszy im wi\u0119ksze jest powi\u0119kszenie, jakie daje luneta. Jednocze\u015bnie nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, \u017ce nie wszystkie lunety sprawdz\u0105 si\u0119 tak samo w r\u00f3\u017cnych \u015brodowiskach. Zapewne te mniejsze lunety lepiej sprawdz\u0105 si\u0119 w pomieszczeniach zamkni\u0119tych, a te wi\u0119ksze w przestrzeni otwartej.<\/p>\n\n\n\n<p>Praca z niwelatorem optycznym nie jest skomplikowana. Dost\u0119pny na rynku sprz\u0119t optyczny do prowadzenia pomiar\u00f3w wysoko\u015bci jest raczej jednolity technologicznie. R\u00f3\u017cnice mog\u0105 dotyczy\u0107 uk\u0142adu soczewek, b\u0105d\u017a mechanizmu ogniskowania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ka\u017cdy niwelator czy to optyczny czy elektroniczny, aby m\u00f3g\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 przez wiele lat, powinien by\u0107 odpowiednio zadbany.<\/strong> Istotne jest, aby niwelator by\u0142 u\u017cywany zgodnie z jego przeznaczeniem. Ka\u017cdy u\u017cytkownik niwelatora powinien pami\u0119ta\u0107 o zachowaniu termin\u00f3w przegl\u0105du i konserwacji tego instrumentu, a w razie konieczno\u015bci dokona\u0107 niezb\u0119dnych napraw w przeznaczonym do tego serwisie.<\/p>\n\n\n\n<p>Regularne sprawdzenie dzia\u0142ania niwelatora, (co najmniej raz w roku) &#8211; w tym prawid\u0142owo\u015bci generowania danych \u2013 daje pewno\u015b\u0107 przeprowadzania precyzyjnych pomiar\u00f3w, co przek\u0142ada si\u0119 na jako\u015b\u0107 wykonanej pracy oraz bezpiecze\u0144stwo w przysz\u0142ym u\u017cytkowaniu obiekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Przeczytaj r\u00f3wnie\u017c: <a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/niwelacja-terenu-w-geodezji-i-budownictwie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Niwelacja terenu w geodezji i budownictwie<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Foto: Pixabay.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niwelator jest narz\u0119dziem pomiarowym, kt\u00f3ry znalaz\u0142 zastosowanie nie tylko w geodezji, ale tak\u017ce w budownictwie. Za pomoc\u0105 tego instrumentu mo\u017cna wyznaczy\u0107 spadki terenu w obszarze przeznaczonym pod zabudow\u0119, jak i precyzyjnie u\u0142o\u017cy\u0107 kafelki w \u0142azience.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1370,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[12],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1364"}],"collection":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1364"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1364\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1375,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1364\/revisions\/1375"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}