{"id":1283,"date":"2022-09-30T17:16:26","date_gmt":"2022-09-30T15:16:26","guid":{"rendered":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/?p=1283"},"modified":"2022-11-23T13:49:28","modified_gmt":"2022-11-23T12:49:28","slug":"tachimetr-co-to-jest-i-do-czego-sluzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/tachimetr-co-to-jest-i-do-czego-sluzy\/","title":{"rendered":"Tachimetr – co to jest i do czego s\u0142u\u017cy?"},"content":{"rendered":"\n

Precyzyjny pomiar sytuacyjno-wysoko\u015bciowy terenu przed posadowieniem budynku pozwala na wykonanie trwa\u0142ego i estetycznego po\u0142\u0105czenia p\u0142aszczyzn gruntu i budynku, co w konsekwencji daje gwarancj\u0119 bezpiecznego u\u017cytkowania tego obiektu na d\u0142ugie lata. Instrumentem wykorzystywanym do (szybkiego) pomiaru ukszta\u0142towania terenu (sytuacyjno-wysoko\u015bciowego) wybranego obszaru poprzez wyznaczanie jego punkt\u00f3w i wysoko\u015bci w skali lokalnej jest tachimetr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Zobacz nasz\u0105 nowoczesn\u0105 Map\u0119 Geoportal360<\/a><\/p>\n\n\n\n

Czym zajmuje si\u0119 tachimetria?<\/h2>\n\n\n\n

S\u0142owo tachimetria pochodzi z j\u0119zyka greckiego i oznacza szybki pomiar<\/em><\/strong>. Zgodnie z Polsk\u0105 Norm\u0105 PN-91\/N-99252 tachimetria jest metod\u0105 biegunow\u0105 pomiaru sytuacyjno-wysoko\u015bciowego, w kt\u00f3rej okre\u015blane s\u0105 p\u0142askie wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne biegunowe i r\u00f3\u017cnice wysoko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Tachimetri\u0119 stosuje si\u0119 do sporz\u0105dzania map sytuacyjno-wysoko\u015bciowych dla cel\u00f3w projektowych<\/a>, planowania przestrzennego, inwentaryzacji sieci uzbrojenia terenu i inwentaryzacji powykonawczej.<\/p>\n\n\n\n

Co to jest tachimetr?<\/h2>\n\n\n\n

Tachimetr jest przyrz\u0105dem geodezyjnym, przeznaczonym do pomiar\u00f3w k\u0105t\u00f3w poziomych, k\u0105t\u00f3w pionowych oraz odleg\u0142o\u015bci, dzi\u0119ki czemu mo\u017cliwy jest jednoczesny pomiar sytuacyjny i wysoko\u015bciowy punkt\u00f3w terenowych. <\/strong>Wykonywanie takich pomiar\u00f3w jest mo\u017cliwe dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu funkcji teodolitu (pomiar k\u0105t\u00f3w) z funkcj\u0105 dalmierza (pomiar odleg\u0142o\u015bci) w jednym urz\u0105dzeniu geodezyjnym, jakim jest tachimetr.<\/p>\n\n\n\n

Metoda pomiaru tachimetrycznego pojawi\u0142a si\u0119 w po\u0142owie XIX wieku po wprowadzeniu do lunety teodolitu przez monachijskiego optyka Reichenbacha p\u0142ytki ogniskowej z poziomymi nitkami dalmierczymi. W miar\u0119 post\u0119pu techniki w dziedzinie konstrukcji dalmierzy i po\u015bredniego pomiaru odleg\u0142o\u015bci, wykorzystanie tachimetru uleg\u0142o poszerzeniu o jednoczesny pomiar sytuacyjny i wysoko\u015bciowy oraz k\u0105t\u00f3w, a zw\u0142aszcza odleg\u0142o\u015bci z precyzj\u0105 pomiaru przekraczaj\u0105c\u0105 mo\u017cliwo\u015bci tachimetru kreskowego zwanego zwyk\u0142ym.<\/p>\n\n\n\n

W drugiej po\u0142owie XX wieku pojawi\u0142y si\u0119 optyczne tachimetry dwuobrazowe, pozwalaj\u0105ce na pomiar odleg\u0142o\u015bci z b\u0142\u0119dem wzgl\u0119dnym od 1: 1700 do 1: 5000, a wi\u0119c z dok\u0142adno\u015bci\u0105 odpowiadaj\u0105c\u0105 dok\u0142adno\u015bci bezpo\u015bredniego pomiaru odleg\u0142o\u015bci ta\u015bm\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Znacznie p\u00f3\u017aniej na rynku pojawi\u0142y si\u0119 bardziej dok\u0142adne od tachimetr\u00f3w optycznych dwuobrazowych, tachimetry elektroniczne posiadaj\u0105ce wewn\u0119trzn\u0105 pami\u0119\u0107 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 przechowywanie du\u017cej ilo\u015bci danych, jak i mo\u017cliwo\u015b\u0107 automatycznego przetwarzania tych danych w obrazy. Dzi\u0119ki takiej funkcji instrument – tachimetr stanowi jeden z nielicznych urz\u0105dze\u0144 wykorzystywanych w planowaniu i realizacji obiekt\u00f3w budowlanych.<\/p>\n\n\n\n

Niezale\u017cnie jednak od dok\u0142adno\u015bci sprz\u0119tu tachimetrycznego zasada dzia\u0142ania tachimetru jest zawsze taka sama, a mianowicie tachimetria jest pomiarem, w trakcie kt\u00f3rego po\u0142o\u017cenie sytuacyjne pikiet okre\u015blane jest metod\u0105 biegunow\u0105, a ich wysoko\u015bci wyznaczane s\u0105 trygonometrycznie. Oznacza to, \u017ce pomiar punkt\u00f3w terenowych jest prowadzony w trzech wymiarach (X, Y, Z) z wykorzystaniem zale\u017cno\u015bci geometrycznych pomi\u0119dzy nimi.<\/p>\n\n\n\n

Otrzymany w wyniku tachimetrii – szybkiego pomiaru sytuacyjno-wysoko\u015bciowego powierzchni terenu obraz, pokazuje ukszta\u0142towanie okre\u015blonego terenu, a przy zastosowaniu odpowiedniego oprogramowania, mo\u017ce pokazywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c obraz poprzeczny przekroju badanego terenu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obecnie tachimetry elektroniczne wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z technologi\u0105 satelitarn\u0105 GNSS. Pomiar rze\u017aby terenu przyrz\u0105dem – tachimetrem przy wsp\u00f3\u0142pracy z technologi\u0105 satelitarn\u0105 GNSS charakteryzuje si\u0119 znaczn\u0105 precyzj\u0105 i rzeczywistym zobrazowaniem terenu. W wyniku pomiaru tachimetrem elektronicznym w po\u0142\u0105czeniu z GNSS powstaje chmura punkt\u00f3w, oddaj\u0105ca rze\u017ab\u0119 terenu z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do centymetra, a obj\u0119to\u015b\u0107 czy przekroje powierzchni, s\u0105 obliczane z b\u0142\u0119dem nie wi\u0119kszym ni\u017c 3%.<\/p>\n\n\n\n

Produkowane obecnie tachimetry posiadaj\u0105 w swej budowie wkomponowane komputery, kt\u00f3re w oparciu o elektroniczny pomiar k\u0105t\u00f3w: poziomego i pionowego oraz elektrooptyczny (lub laserowy) pomiar odleg\u0142o\u015bci, potrafi\u0105 w czasie rzeczywistym rejestrowa\u0107 te pomiary, oraz wykonywa\u0107 obliczenia wybranych przez operatora instrumentu warto\u015bci pomiarowych takich jak wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne, przewy\u017cszenia punkt\u00f3w, r\u00f3\u017cnice wysoko\u015bci, domiary do zaprojektowanych element\u00f3w takich jak, osie, \u0142uki itd.<\/p>\n\n\n\n

Pozyskana w ten spos\u00f3b wiedza jest niezmiernie przydatna podczas planowania i budowy obiekt\u00f3w r\u00f3\u017cnego przeznaczenia, kt\u00f3rych stabilno\u015b\u0107 i przysz\u0142e bezpiecze\u0144stwo jest zale\u017cne od rzetelnego przygotowania powierzchni.<\/p>\n\n\n\n

Przeczytaj: Teodolit \u2013 co to jest i do czego s\u0142u\u017cy?<\/a><\/p>\n\n\n\n

Rodzaje tachimetr\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce rodzaje tachimetr\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

1. Tachimetry optyczne.
2. Tachimetry elektroniczne.
a) modularne,
b) zintegrowane.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie tachimetry optyczne niemal ca\u0142kowicie wysz\u0142y z u\u017cycia, dlatego te\u017c w niniejszym artykule om\u00f3wimy tylko budow\u0119 oraz spos\u00f3b dzia\u0142ania tachimetru elektronicznego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tachimetr elektroniczny stanowi po\u0142\u0105czenie teodolitu optycznego lub elektronicznego umo\u017cliwiaj\u0105cego wyznaczanie k\u0105t\u00f3w poziomych i pionowych oraz dalmierza elektromagnetycznego wykonuj\u0105cego pomiar odleg\u0142o\u015bci na drodze elektronicznej.<\/p>\n\n\n\n

Budowa tachimetru elektronicznego<\/h2>\n\n\n\n

Tachimetr zbudowany jest z wielu modu\u0142\u00f3w tworz\u0105cych jednolity system pomiarowy. Podstawowymi modu\u0142ami tachimetru elektronicznego s\u0105:<\/p>\n\n\n\n