{"id":1266,"date":"2022-08-10T16:01:34","date_gmt":"2022-08-10T14:01:34","guid":{"rendered":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/?p=1266"},"modified":"2022-10-27T14:23:34","modified_gmt":"2022-10-27T12:23:34","slug":"ortofotomapa-jak-powstaje-i-do-czego-sluzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/ortofotomapa-jak-powstaje-i-do-czego-sluzy\/","title":{"rendered":"Ortofotomapa &#8211; jak powstaje i do czego s\u0142u\u017cy?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Ortofotomapa to mapa powierzchni terenu powsta\u0142a w wyniku przetworzenia kartometrycznego zdj\u0119\u0107 lotniczych, satelitarnych b\u0105d\u017a z drona, pozbawiona deformacji (zniekszta\u0142ce\u0144) geometrycznych, z do\u0142\u0105czonymi do niej elementami charakterystycznymi dla map wektorowych (siatk\u0105 kartograficzn\u0105, podzia\u0142k\u0105 i innymi elementami legendy mapy) oraz uwzgl\u0119dniaj\u0105ca wysoko\u015bci punkt\u00f3w terenu (hipsometri\u0119).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>W Polsce organem odpowiedzialnym za prowadzenie bazy danych dotycz\u0105cej ortofotomapy na mocy&nbsp;ustawy&nbsp;Prawo geodezyjne i&nbsp;kartograficzne&nbsp;jest G\u0142\u00f3wny Geodeta Kraju. Na dzie\u0144 dzisiejszy najbardziej precyzyjne ortofotomapy dost\u0119pne w Pa\u0144stwowym Zasobie Geodezyjnym i&nbsp;Kartograficznym (PZGIK) odwzorowuj\u0105 w&nbsp;jednym pikselu swojego obrazu, teren o wymiarach 3&#215;3 cm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/map\/\" target=\"_blank\">Zobacz nasz\u0105 nowoczesn\u0105 Map\u0119 Geoportal360<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2>Do czego wykorzystywane s\u0105 ortofotomapy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Z uwagi na bardzo precyzyjne odwzorowanie oraz wierne przedstawienie element\u00f3w trenu, ortofotomapy sta\u0142y si\u0119 konkurencyjne i niemal zupe\u0142nie wypchn\u0119\u0142y z rynku mapy wektorowe. Mapa wektorowa otrzymana w procesie&nbsp;stereodigitalizacji&nbsp;jest ubo\u017csza o informacje znajduj\u0105ce si\u0119 na zdj\u0119ciach terenu. Dodatkowo, mapa wektorowa z uwagi na skal\u0119 nie zawsze mo\u017ce przedstawia\u0107 wszystkie szczeg\u00f3\u0142y terenu.<\/p>\n\n\n\n<p>W odr\u00f3\u017cnieniu od mapy wektorowej na ortofotomapie znajduje si\u0119 znacznie wi\u0119cej informacji, kt\u00f3re przedstawiaj\u0105 wszystkie elementy terenu, znajduj\u0105ce si\u0119 na zdj\u0119ciach, i kt\u00f3re s\u0105 materia\u0142em w pe\u0142ni kartometrycznym.<\/p>\n\n\n\n<p>Z uwagi na du\u017c\u0105 \u201epojemno\u015b\u0107\u201d informacji o terenie, ortofotomapy wykonywane s\u0105 przede wszystkim na potrzeby budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego, g\u00f3rnictwa odkrywkowego (piaskownie, \u017cwirownie, kopalnie w\u0119gla brunatnego), ochrony \u015brodowiska, rolnictwie, melioracji wodnych i le\u015bnictwa. Ortofotomapy znajduj\u0105 te\u017c zastosowanie, jako materia\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142owy do tworzenia map tematycznych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W budownictwie l\u0105dowym ortofotomapy wykorzystywane s\u0105 przede wszystkim do:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>tworzenia map hipsometrycznych (wysoko\u015bciowych),<\/li><li>\u015bledzenia zaawansowania rob\u00f3t ziemnych typu g\u0142\u0119bokie wykopy,<\/li><li>pomiar\u00f3w odleg\u0142o\u015bci, powierzchni i obj\u0119to\u015bci np. pryzm humusu.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Za pomoc\u0105 ortofotomap architekci mog\u0105 przedstawi\u0107 ostateczn\u0105 wizualizacj\u0119 projektu budowlanego. Przedstawienie projektu budowlanego w przestrzeni jest nieocenionym atutem nie tylko na etapie pozyskiwania zlecenia, ale tak\u017ce jako forma promocji architektonicznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Za pomoc\u0105 ortofotomapy \u2013 zdj\u0119\u0107 fotograficznych po odpowiedniej obr\u00f3bce, mo\u017cna monitorowa\u0107 post\u0119p prac budowlanych, kontrolowa\u0107 ka\u017cdy jej etap, por\u00f3wnywa\u0107 efekt ko\u0144cowy prac budowlanych z ostatecznym planem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ortofotomapy staj\u0105 si\u0119 niezb\u0119dne przy projektowaniu i budowie infrastruktury typu drogi, autostrady, linie kolejowe czy energetyczne. <\/strong>Od jakiego\u015b czasu mo\u017cna zaobserwowa\u0107 naloty dron\u00f3w nad buduj\u0105cymi si\u0119 autostradami. Takie cykliczne naloty maj\u0105 za zadanie dostarczenie projektantom i budowniczym precyzyjnych informacji o post\u0119pie, w miar\u0119 up\u0142ywu czasu, prac budowlanych oraz analizie ich wykonania pod wzgl\u0119dem zgodno\u015bci z projektem budowlanym.<\/p>\n\n\n\n<p>W gospodarce przestrzennej miast i wsi ortofotomapy oraz mapy hipsometryczne (wysoko\u015bciowe) s\u0142u\u017c\u0105 do planowania nowych inwestycji budowlanych, ustalania kierunk\u00f3w rozwoju miast i wsi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ortofotomapy, zw\u0142aszcza pomiary wykonywane z drona, znalaz\u0142y nieocenione zastosowanie podczas inwentaryzacji materia\u0142\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w kopalniach odkrywkowych, wyrobiskach czy magazynach. <\/strong>Z uwagi na powierzchnie zajmowane przez kopalnie odkrywkowe, \u017cwirownie czy sk\u0142adowiska innych materia\u0142\u00f3w, monitorowanie tych obiekt\u00f3w za pomoc\u0105 zdj\u0119\u0107 z wysoko\u015bci, np. z drona, okaza\u0142o si\u0119 bardzo pomocne w rozliczaniu wydobycia kopalin oraz planowania miejsc sk\u0142adowanie urobku.<\/p>\n\n\n\n<p>Post\u0119puj\u0105cym trendem w zastosowaniu pracy drona jest r\u00f3wnie\u017c kompleksowa obs\u0142uga kopal\u0144 odkrywkowych oraz ocena deformacji teren\u00f3w g\u00f3rniczych. Dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bci pracy zdalnej, pomiary s\u0105 wykonywane nawet w najtrudniejszych (zakamarkach) obszarach kopalni, a naloty, kt\u00f3re wykonuje dron nie wymagaj\u0105 wstrzymania rob\u00f3t.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ortofotomapy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c przydatne do ewidencjonowania grunt\u00f3w i budynk\u00f3w. <\/strong>Za pomoc\u0105 ortofotomapy mo\u017cna nie tylko wyznaczy\u0107 granice dzia\u0142ek, ale r\u00f3wnie\u017c pomierzy\u0107 odleg\u0142o\u015bci pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi punktami na mapie.<\/p>\n\n\n\n<p>Ortofotomapy s\u0105 cz\u0119sto \u0142\u0105czone z innymi mapami, np. wektorowymi, w celu np. utworzenia siatki infrastruktury energetycznej czy gazowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Ortofotomapy posiadaj\u0105 istotne znaczenie przy planowaniu zlewni w obszarach dop\u0142yw\u00f3w g\u0142\u00f3wnych rzek w Polsce, jak r\u00f3wnie\u017c przy odtwarzaniu starych zbiornik\u00f3w wodnych i planowaniu budowy nowych. Ortofotomapy zlewni g\u0142\u00f3wnych rzek Polski mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 do opracowania program\u00f3w w zakresie zwi\u0119kszenia zasob\u00f3w wodnych kraju. W szczeg\u00f3lno\u015bci powsta\u0142e mapy mog\u0105 zosta\u0107 wykorzystane do planowania rob\u00f3t melioracyjnych, odtwarzania starych zbiornik\u00f3w wodnych w postaci oczek wodnych czy staw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ortofotomapy wykonane na u\u017cytek le\u015bnictwa wspomagaj\u0105 realizacj\u0119 zada\u0144 w\u0142asnych prowadzonych w ramach plan\u00f3w rocznych i dziesi\u0119cioletnich. <strong>Dane fotogrametryczne pozyskane ze zdj\u0119\u0107 lotniczych lub satelitarnych, zw\u0142aszcza wykonane w podczerwieni i zsynchronizowane z le\u015bn\u0105 map\u0105 numeryczn\u0105, pozwalaj\u0105 na ustalenie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>lesisto\u015bci kraju,<\/li><li>stanu zdrowotnego ro\u015blin,<\/li><li>wilgotno\u015bci gleby,<\/li><li>dok\u0142adnej lokalizacji luk i przerzedze\u0144 w drzewostanach,<\/li><li>wyznaczenie prawid\u0142owego przebiegu granic wy\u0142\u0105cze\u0144,<\/li><li>cech taksacyjnych drzewostanu, takich jak: sk\u0142ad gatunkowy, zwarcie, formy zmieszania, ekspozycja i nachylenie stoku, liczba, wielko\u015bci i lokalizacja powierzchni niestanowi\u0105cych wydziele\u0144 (tzn. k\u0119py, gniazda, luki, przerzedzenia) &#8211; \u017ar\u00f3d\u0142o: &#8222;Wykorzystanie ortofotomapy w Lasach Pa\u0144stwowych&#8221;, Krzysztof Ok\u0142a &#8211; Wydzia\u0142 Urz\u0105dzania Lasu i Geoinformatyki DGLP.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Szczeg\u00f3lnym zastosowaniem ortofotomapy jest stworzenie mapy termowizyjnej, kt\u00f3ra powstaje na podstawie zdj\u0119\u0107 wykonanych w podczerwieni.<\/strong> Za pomoc\u0105 tych zdj\u0119\u0107 bada si\u0119 m.in. stan zdrowotny ro\u015blin czy chocia\u017cby wilgotno\u015b\u0107 gleby, \u015bcio\u0142y wybranego obszaru lasu. Informacje uzyskane przy u\u017cyciu drona z odpowiednim oprogramowaniem mog\u0105 by\u0107 wykorzystane do okre\u015blenia zagro\u017cenia po\u017carowego w le\u015bnictwie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ortofotomapy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wykorzystywane przez policj\u0119 chocia\u017cby do odtworzenia miejsca wypadku.<\/strong> Odbywa si\u0119 to w ten spos\u00f3b, \u017ce policjant uruchamia drona i wykonuje nalot fotogrametryczny w celu zebrania zdj\u0119\u0107. Nast\u0119pnie wykonane zdj\u0119cia s\u0105 opracowywane w specjalnym oprogramowaniu, w wyniku kt\u00f3rego powstaje ortofotomapa 2D i model 3D. Na tej podstawie jest wykonywany szkic ze zdarzenia z miejsca wypadku. Wykorzystanie w pracy policji systemu opartego na ortofotomapie i modelu 3D znacznie upraszcza prac\u0119, a dzi\u0119ki wysokiej dok\u0142adno\u015bci pomiar\u00f3w eliminuje b\u0142\u0119dy przy ocenie okoliczno\u015bci i skutk\u00f3w wypadku.<\/p>\n\n\n\n<p>Ortofotomapy powsta\u0142e w wyniku zdj\u0119\u0107 satelitarnych wykorzystywane s\u0105 m.in. do wysokopoziomowych analiz o charakterze strategicznym dotycz\u0105cym zjawisk i ich relacji, w tym pokrycia terenu, zmian pokrycia terenu, trend\u00f3w w zakresie rozwoju obszar\u00f3w miejskich czy degradacji obszar\u00f3w przyrodniczych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Przeczytaj: <a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/fotogrametria-zastosowanie-w-geodezji\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Fotogrametria &#8211; zastosowanie w geodezji<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2>Jak powstaje ortofotomapa?<\/h2>\n\n\n\n<p>Jeszcze do niedawna fotomapy by\u0142y produktem przetworzenia zdj\u0119\u0107 lotniczych metod\u0105 fotomechaniczn\u0105. Deniwelacje terenu uwzgl\u0119dniano na powstaj\u0105cej mapie poprzez czasoch\u0142onne i pracoch\u0142onne przetwarzanie strefowe.<\/p>\n\n\n\n<p>W kolejnych etapach rozwoju technologii fotogrametrycznych prace zmierza\u0142y ku wyeliminowaniu b\u0142\u0119d\u00f3w wynikaj\u0105cych zar\u00f3wno z nachylenia zdj\u0119\u0107, jak i deniwelacji terenu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Obecnie do przetwarzania zdj\u0119\u0107 terenu wykonanych przy u\u017cyciu p\u0142atowc\u00f3w b\u0105d\u017a dron\u00f3w stosowane s\u0105 metody fotogrametrii cyfrowej, kt\u00f3rych efektem ko\u0144cowym s\u0105 cyfrowe ortofotomapy.<\/strong> Na dzie\u0144 dzisiejszy cyfrowe ortofotomapy wypar\u0142y ca\u0142kowicie ortofotomapy analogowe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zatem, skoro ortofotomapy s\u0105 tak powszechnie dost\u0119pne, dlaczego co raz cz\u0119\u015bciej firmy zlecaj\u0105 ich wykonanie, z drona czy p\u0142atowca? <\/strong>Ot\u00f3\u017c dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce z czasem na skutek rozwoju miast i wsi oraz powstawania nowych inwestycji liniowych (drogi, autostrady) ortofotomapy wykonane np. przez satelit\u0119 w 2000 r. sta\u0142y si\u0119 nieaktualne. Bywa, \u017ce ortofotomapy wykonane dla jakiego\u015b obszaru w\u0142a\u015bnie na skutek zmiany sytuacji architektonicznej s\u0105 nieaktualne ju\u017c po roku od ich powstania!<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkowo, niekt\u00f3re zastosowania ortofotomapy wymagaj\u0105 znacznie wi\u0119kszej rozdzielczo\u015bci. Standardowa ortofotomapa wytworzona z samolotu pok\u0142adowego posiada rozdzielczo\u015b\u0107 maksymalnie 5 cm. Natomiast <strong>wytworzenie mapy przy zastosowaniu drona pozwala na osi\u0105gni\u0119cie rozdzielczo\u015bci nawet poni\u017cej 1 cm<\/strong>, co znacznie rozszerza przydatno\u015b\u0107 takiej mapy i umo\u017cliwia jej zastosowanie np. w inwentaryzacji historycznych obiekt\u00f3w architektonicznych pod k\u0105tem ich rekonstrukcji (analiza rys i sp\u0119ka\u0144 tynk\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto, podejmuj\u0105c decyzj\u0119 o wyborze sprz\u0119tu do wytworzenia ortofotomapy, nale\u017cy kierowa\u0107 si\u0119 tak\u017ce wielko\u015bci\u0105 obszaru, dla kt\u00f3rego ma by\u0107 sporz\u0105dzona ortofotomapa. Je\u017celi obszar jest niedu\u017cy, np. pojedyncza ha\u0142da lub zwa\u0142owisko, najkorzystniej b\u0119dzie, je\u017celi prace zwi\u0105zane z opracowaniem mapy zostan\u0105 wykonane przy u\u017cyciu drona. Natomiast w przypadku tworzenia mapy dla znacznego obszaru, ze wzgl\u0119du na zasi\u0119g oraz parametry lotu urz\u0105dzenia, korzystniej b\u0119dzie wybra\u0107 p\u0142atowiec (p\u0142atowiec d\u0142u\u017cej utrzymuje si\u0119 w powietrzu).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Z do\u015bwiadczenia wielu firm wynika, \u017ce prace wykonane przy u\u017cyciu drona (loty fotogrametryczne) s\u0105 znacznie bardziej precyzyjne od tych wykonanych z satelity czy z samolotu, a dokumentacja wykonana przy u\u017cyciu drona odzwierciedla stan terenu zgodnie ze stanem faktycznym terenu.<\/strong> Dron bowiem wznosi si\u0119 na niewielkie wysoko\u015bci, co gwarantuje du\u017c\u0105 dok\u0142adno\u015b\u0107 wykonywanych fotografii. Istotn\u0105 cech\u0105 pracy drona jest r\u00f3wnie\u017c znaczna mobilno\u015b\u0107, kt\u00f3ra pozwala na penetracj\u0119 obszar\u00f3w cz\u0119sto niedost\u0119pnych dla p\u0142atowc\u00f3w, co umo\u017cliwia bardzo precyzyjne wykonanie zdj\u0119\u0107 ca\u0142ego wyznaczonego obszaru.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak m\u00f3wi, dr hab. Jaros\u0142aw Chorma\u0144ski, prof. ndzw SGGW, <em>&#8222;Przewaga dron\u00f3w dotyczy przede wszystkim bada\u0144 prowadzonych na stosunkowo niewielkich obszarach, prowadzonych przez d\u0142u\u017cszy czas w tym samym miejscu lub wymagaj\u0105cych wysokiej, centymetrowej dok\u0142adno\u015bci uzyskiwanego obrazu\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Przyst\u0119puj\u0105c do wykonania ortofotomapy z wykorzystaniem drona nale\u017cy przygotowa\u0107 si\u0119 do wykonania tego zadania uwzgl\u0119dniaj\u0105c przy tym: wielko\u015b\u0107 matrycy, parametry obiektywu, zasi\u0119g posiadanego UAV (bezza\u0142ogowy statek powietrzny), \u017c\u0105dany piksel terenowy oraz pokrycie pod\u0142u\u017cne i poprzeczne wykonanych zdj\u0119\u0107. Wytworzenie ortofotomapy przy u\u017cyciu drona wymaga wykonania setek zdj\u0119\u0107 danego terenu, po\u0142\u0105czenia ich za pomoc\u0105 procesu ortorektyfikacji i przeprowadzenie mozaikowania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Proces tworzenia ortofotomapy przy u\u017cyciu drona rozpoczyna si\u0119 zazwyczaj od zaplanowania poszczeg\u00f3lnych etap\u00f3w realizacji tego przedsi\u0119wzi\u0119cia, kt\u00f3re mo\u017cna podzieli\u0107 m.in. na takie czynno\u015bci jak:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. Zaplanowanie nalot\u00f3w w obszarze, dla kt\u00f3rego b\u0119dzie wykonywana ortofotomapa.<br>2. Wyznaczenie w obszarze zaplanowanym do wykonania ortofotomapy fotopunkt\u00f3w.<br>3. Przygotowanie sprz\u0119tu &#8211; drona do pracy terenowej i uzbrojenie sprz\u0119tu:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>w kamer\u0119 RGB &#8211; kamera RGB, to zazwyczaj zwyk\u0142a kamera rejestruj\u0105ca spektrum \u015bwiat\u0142a widzialnego. Jej nazwa RGB pochodzi od s\u0142\u00f3w z j. angielskiego Red, Green, Blue (czerwony, zielony, niebieski). Dzi\u0119ki kamerze RGB mo\u017cna tworzy\u0107 mapy w kolorach takich jak widzi cz\u0142owiek;<\/li><li>urz\u0105dzenie odbieraj\u0105ce sygna\u0142 docieraj\u0105cy do tego urz\u0105dzenia (np. urz\u0105dzenie LIDAR) &#8211; kt\u00f3ry dzia\u0142a podobnie do radaru czy\u00a0sonaru, ale zamiast mikrofal czy\u00a0fali d\u017awi\u0119kowej wykorzystuje odbite \u015bwiat\u0142o widzialne lasera. Za pomoc\u0105 lasera wysy\u0142ane s\u0105 kr\u00f3tkie impulsy \u015bwiat\u0142a o konkretnej d\u0142ugo\u015bci fali. Odbite \u015bwiat\u0142o rejestrowane jest np. przez fotodiod\u0119 lub kamer\u0119 CCD. Analizuj\u0105c nat\u0119\u017cenie rozproszonego impulsu \u015bwietlnego tworzy si\u0119 <a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/numeryczny-model-terenu-nmt-jak-powstaje-i-do-czego-sluzy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">numeryczne modele terenu<\/a> (NMT) wraz z\u00a0pokryciem, np.\u00a0sieci\u0105 dr\u00f3g, linii wysokiego napi\u0119cia, zabudowaniami, drzewostanami czy ciekami wodnymi.<\/li><li>czujnik &#8211; czujniki multi-, super- i hiperspektralne to uog\u00f3lnienia kamery RGB, kt\u00f3re poza \u015bwiat\u0142em widzialnym potrafi\u0105 rejestrowa\u0107 m.in. r\u00f3\u017cne zakresy podczerwieni czy mikrofal. Czujnik multi-, hiperspektralny bardzo dok\u0142adnie mierzy nat\u0119\u017cenie fal w r\u00f3\u017cnych d\u0142ugo\u015bciach, co pozwala na poznanie dok\u0142adnego sk\u0142adu makrosk\u0142adnik\u00f3w. Dron zaopatrzony w czujniki multi-, super- i hiperspektralne mo\u017ce by\u0107 wykorzystany do wyznaczenia wilgotno\u015bci gleby czy\u00a0przebiegu podziemnych ruroci\u0105g\u00f3w. Przy u\u017cyciu zwyk\u0142ej kamery jest to niemo\u017cliwe.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>4. Uruchomienie drona i wykonanie nalot\u00f3w nad zaplanowan\u0105 powierzchni\u0105.<br>5. Prace kameralne:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>ortorektyfikacja,<\/li><li>mozaikowanie.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Przed przyst\u0105pieniem do wykonania ortofotomapy danego obszaru, wy\u0142oniony w procedurze przetargowej b\u0105d\u017a z \u201ewolnej reki\u201d wykonawca powinien pozna\u0107 cel, dla kt\u00f3rego b\u0119dzie tworzona ortofotomapa oraz pozna\u0107 teren, w obszarze kt\u00f3rego b\u0119d\u0105 prowadzone prace.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nast\u0119pnie, jeszcze przed uruchomieniem drona, nale\u017cy w terenie obj\u0119tym pomiarem za\u0142o\u017cy\u0107 osnow\u0119 fotogrametryczn\u0105.<\/strong> Za\u0142o\u017cenie osnowy fotogrametrycznej polega na wyznaczeniu i pomiarze w terenie punkt\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 jednoznacznie identyfikowalne na zdj\u0119ciu. Pomiaru fotopunkt\u00f3w nale\u017cy dokona\u0107 przy u\u017cyciu sprz\u0119tu geodezyjnego i zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 technik\u0105 pomiarow\u0105. Wyznaczone w terenie fotopunkty nale\u017cy oznaczy\u0107 przez pomalowanie ich bia\u0142\u0105 farb\u0105. Dokonuj\u0105c wyznaczenia fotopunkt\u00f3w wykonawca mo\u017ce odnie\u015b\u0107 si\u0119 do wyst\u0119puj\u0105cych na danym obszarze naturalnych, swoistych element\u00f3w danego terenu typu studnie b\u0105d\u017a inne uzbrojenia terenu. Dzi\u0119ki fotopunktom mo\u017cna osadzi\u0107 przysz\u0142y numeryczny model terenu w konkretnym uk\u0142adzie wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zaopatrzeniu si\u0119 w odpowiedni\u0105 kamer\u0119, od wielko\u015bci kt\u00f3rej b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a szczeg\u00f3\u0142owo\u015b\u0107 wykonanej mapy, <strong>nale\u017cy opracowa\u0107 pokrycie pod\u0142u\u017cne (wielko\u015b\u0107 nak\u0142adania si\u0119 kolejnych zdj\u0119\u0107 w szeregu) i poprzeczne zdj\u0119\u0107 (wielko\u015b\u0107 nak\u0142adania zdj\u0119\u0107 pomi\u0119dzy szeregami)<\/strong>. Zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy wielko\u015bci\u0105 matrycy, a ostatecznym opracowaniem jest taka, \u017ce im wi\u0119ksza matryca, tym opracowanie b\u0119dzie bardziej szczeg\u00f3\u0142owe &#8211; piksel terenowy b\u0119dzie mniejszy, a lot drona b\u0119dzie odbywa\u0142 si\u0119 kr\u00f3cej.<\/p>\n\n\n\n<p>Planuj\u0105c pokrycie lotem powierzchni nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 przy tym ko\u0144cowy wynik produktu. Je\u017celi ma to by\u0107 tylko ortofotomapa wystarczy 70% pokrycia pod\u0142u\u017cnego i 50% pokrycia poprzecznego. Natomiast, je\u017celi zleceniodawca chce otrzyma\u0107 dodatkowo precyzyjny numeryczny model terenu, to planuj\u0105c naloty dronem nale\u017cy zwi\u0119kszy\u0107 pokrycie nawet do 80%.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Posiadaj\u0105c za\u0142o\u017con\u0105 osnow\u0119 geodezyjn\u0105 oraz plan lotu mo\u017cna uruchomi\u0107 i wykona\u0107 naloty fotogrametryczne.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy przy tym mie\u0107 na uwadze, \u017ce poruszanie si\u0119 w przestrzeni powietrznej jest obwarowane pewnymi prawami.<br>Z uwagi na bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa przestrze\u0144 powietrzna zosta\u0142a podzielona na stref\u0119 kontrolowan\u0105 i niekontrolowan\u0105. Aby m\u00f3c wykonywa\u0107 loty w przestrzeni kontrolowanej nale\u017cy uprzednio pozyska\u0107 stosowne zgody. Natomiast w strefie niekontrolowanej mo\u017cna wykonywa\u0107 loty bez dodatkowych procedur.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku operowania dronem (urz\u0105dzenie bezza\u0142ogowe), wykonywania nalot\u00f3w poprzecznych i pod\u0142u\u017cnych w strefie niekontrolowanej nad powierzchni\u0105, dla kt\u00f3rej b\u0119dzie opracowywana ortofotomapa, nale\u017cy jedynie bacznie obserwowa\u0107 niebo. Je\u017celi strefa niekontrolowanej przestrzeni nad planowanym obszarem jest wolna, mo\u017cna dobra\u0107 l\u0105dowisko i rozpocz\u0105\u0107 naloty.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Po wykonaniu pracy terenowej zebrany przez drona materia\u0142 w postaci zdj\u0119\u0107 oraz danych z GPS i IMU (ang. Inertial Measurement Unit), przy u\u017cyciu specjalnego oprogramowania, zostaje poddany obr\u00f3bce, w wyniku kt\u00f3rej powstaje produkt \u2013 ortofotomapa. <\/strong>Wykorzystuje si\u0119 do tego chmur\u0119 punkt\u00f3w. Algorytm komputerowy na jej podstawie wyszukuje punkty wsp\u00f3lne na ka\u017cdym zdj\u0119ciu i wi\u0105\u017ce je ze sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Produktem po\u015brednim przy tworzeniu ortofotomapy z drona jest Numeryczny Model Terenu.<\/strong> Numeryczny model terenu (NMT) jest dyskretn\u0105 (punktow\u0105) reprezentacj\u0105 wysoko\u015bci terenu, wraz z algorytmem interpolacyjnym umo\u017cliwiaj\u0105cym obliczenie wysoko\u015bci w&nbsp;dowolnym punkcie obszaru, dla kt\u00f3rego model zosta\u0142 zbudowany. Numeryczny model terenu pozwala na odtworzenie kszta\u0142tu powierzchni w okre\u015blonym, opracowywanym terenie.<br>NMT jest przede wszystkim niezb\u0119dny do utworzenia powierzchni rzutowania zdj\u0119\u0107. Numeryczny Model Terenu posiada r\u00f3wnie\u017c inne swoje zastosowanie np. w wizualizacji terenu oraz analizach specjalistycznych, takich chocia\u017cby jak badanie przyrostu mas ziemnych na skutek wydobycia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aby ze zdj\u0119\u0107 z drona b\u0105d\u017a p\u0142atowca mog\u0142a powsta\u0107 ortofotomapa w swoim ostatecznym kszta\u0142cie, zdj\u0119cia musz\u0105 zosta\u0107 poddane procesowi ortorektyfikacji.<\/strong> Proces ten jest konieczny, poniewa\u017c zwyk\u0142e zdj\u0119cie nie uwzgl\u0119dnia zmiany wysoko\u015bci i obarczone jest b\u0142\u0119dem skali. W procesie ortorektyfikacji nast\u0119puje \u201enaci\u0105gni\u0119cie\u201d, czyli zamiana rzutu \u015brodkowego na rzut ortogonalny. Proces ten mo\u017ce si\u0119 odby\u0107 tylko przy udziale Numerycznego Modelu Terenu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ostatnim etapem tworzenia ortofotomapy jest mozaikowanie, kt\u00f3re polega na po\u0142\u0105czeniu wielu zdj\u0119\u0107 w jedn\u0105 ortofotomap\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Obecne ortofotomapy dla znacznych obszar\u00f3w, np. naszego kraju, powstaj\u0105 w wyniku zdj\u0119\u0107 satelitarnych wykonanych przez satelit\u00f3w obserwacyjnych Sentinel-2. Rozdzielczo\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 satelitarnych wykonanych przez tego satelit\u0119 wynosi 10m i dla Polski zosta\u0142a przygotowana w uk\u0142adzie wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych 1992.<\/p>\n\n\n\n<p>Ortofotomapa wykonana dla obszaru Polski jest dost\u0119pna bezp\u0142atnie i mo\u017cliwa do dowolnego wykorzystania.<br>Pobieranie danych w zakresie ortofotomapy umo\u017cliwia serwis&nbsp;Geoportal.gov.pl (<a rel=\"nofollow noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.geoportal.gov.pl\/dane\/ortofotomapa\" target=\"_blank\">LINK<\/a>), w kt\u00f3rym w sekcji &#8222;Dane do pobrania&#8221; widoczna jest grupa warstw &#8222;Ortofotmapa&#8221;, a tam z kolei trzy warstwy &#8222;Ortofotomapa wg aktualno\u015bci&#8221;, &#8222;Ortofotomapa wg rozdzielczo\u015bci&#8221; oraz \u201ePrawdziwa ortofotomapa\u201d. W serwisie znajdziemy ortofotomap\u0119 zar\u00f3wno w kompozycji RGB (barwy naturalne), jak i CIR (z wykorzystaniem kana\u0142u bliskiej podczerwieni). Serwis Geoportal.gov.pl oferuje r\u00f3wnie\u017c opracowania &#8211; ortofotomapy wykonane dla poszczeg\u00f3lnych miast w Polsce. Z roku na rok oferta ortofotomap dla miast Polski zwi\u0119ksza si\u0119 o kolejne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Przeczytaj r\u00f3wnie\u017c: <a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/skaning-laserowy-zastosowanie-w-geodezji\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Skaning laserowy &#8211; zastosowanie w geodezji<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n<ol><li>Wykorzystanie ortofotomapy w Lasach Pa\u0144stwowych, Krzysztof Ok\u0142a &#8211; Wydzia\u0142 Urz\u0105dzania Lasu i Geoinformatyki DGLP<\/li><li>Cyfrowa Ortofotomapa. Dr Regina Tokarczyk. Zak\u0142adu Fotogrametrii i Informatyki Teledetekcyjnej Wydzia\u0142u Geodezji G\u00f3rniczej i&nbsp;In\u017cynierii \u015arodowiska AGH w Krakowie.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Zdj\u0119cie: Unsplash.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ortofotomapa to mapa powierzchni terenu powsta\u0142a w wyniku przetworzenia kartometrycznego zdj\u0119\u0107 lotniczych, satelitarnych b\u0105d\u017a z drona, pozbawiona deformacji (zniekszta\u0142ce\u0144) geometrycznych, z do\u0142\u0105czonymi do niej elementami charakterystycznymi dla map wektorowych (siatk\u0105 kartograficzn\u0105, podzia\u0142k\u0105 i innymi elementami legendy mapy) oraz uwzgl\u0119dniaj\u0105ca wysoko\u015bci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1274,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[10],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1266"}],"collection":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1266"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1303,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1266\/revisions\/1303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}