{"id":1157,"date":"2021-12-20T22:18:42","date_gmt":"2021-12-20T21:18:42","guid":{"rendered":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/?p=1157"},"modified":"2021-12-20T22:20:09","modified_gmt":"2021-12-20T21:20:09","slug":"ekspertyza-ornitologiczna-i-chiropterologiczna-kiedy-i-po-co-sie-ja-wykonuje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/ekspertyza-ornitologiczna-i-chiropterologiczna-kiedy-i-po-co-sie-ja-wykonuje\/","title":{"rendered":"Ekspertyza ornitologiczna i chiropterologiczna &#8211; kiedy i po co si\u0119 j\u0105 wykonuje?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Ptaki i nietoperze towarzysz\u0105 cz\u0142owiekowi od zarania dziej\u00f3w. Cz\u0119sto nie zdajemy sobie sprawy, \u017ce zwierz\u0119ta te gniazduj\u0105, rozmna\u017caj\u0105 si\u0119, odpoczywaj\u0105 pod dachami naszych dom\u00f3w. O bliskim s\u0105siedztwie ptak\u00f3w i nietoperzy dowiadujemy si\u0119 dopiero w czasie, gdy budynek musi zosta\u0107 poddany remontowi, termomodernizacji czy nawet wyburzeniu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-text-align-center\">Aby prace budowlane nie sta\u0142y si\u0119 dramatem dla gniazduj\u0105cych \u201dpod naszym dachem\u201d ptak\u00f3w i nietoperzy, konieczne jest sporz\u0105dzenie inwentaryzacji ornitologicznej i chiropterologicznej oraz wskazanie w tym opracowaniu sposob\u00f3w i metod ochrony tych zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/map\/\" target=\"_blank\">Zobacz nasz\u0105 nowoczesn\u0105 Map\u0119 Geoportal360<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2>Ochrona ptak\u00f3w i nietoperzy &#8211; podstawa prawna<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Wszystkie wyst\u0119puj\u0105ce w Polsce ptaki i nietoperze s\u0105 prawnie chronione. Oznacza, to, \u017ce nie wolno ich:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>niepokoi\u0107,<\/li><li>p\u0142oszy\u0107,<\/li><li>okalecza\u0107,<\/li><li>zabija\u0107,<\/li><li>niszczy\u0107 ich siedlisk &#8211; miejsc rozrodu, schronie\u0144,<\/li><li>utrudnia\u0107 dost\u0119pu do nich &#8211; wyj\u0105tkiem jest go\u0142\u0105b miejski, kt\u00f3rego siedliska i gniazda podlegaj\u0105 ochronie tylko w trakcie obecno\u015bci piskl\u0105t w gnie\u017adzie.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Przepisy chroni\u0105ce ptaki zosta\u0142y uj\u0119te m.in. w:<\/p>\n\n\n\n<ol><li>Ustawie o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. 2009 nr 151, poz. 1220 ze zm.);<\/li><li>Rozporz\u0105dzeniu Ministra \u015arodowiska z dnia 6 pa\u017adziernika 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierz\u0105t (Dz.U. 2014 poz. 1348);<\/li><li>Ustawie o ochronie zwierz\u0105t z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. 2009 nr 151, poz. 1220 ze zm.);<\/li><li>Ustawie z dnia 13 pa\u017adziernika 1995 r. Prawo \u0142owieckie (Dz. U. 1995 Nr 147 poz. 713);<\/li><li>Rozporz\u0105dzeniu Ministra \u015arodowiska z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie ustalenia listy gatunk\u00f3w zwierz\u0105t \u0142ownych (Dz. U. 2005 Nr 45 poz. 433);<\/li><li>Ustawie o zapobieganiu szkodom w \u015brodowisku i ich naprawie (Dz. U. 2007 Nr 75 poz. 493);<\/li><li>Ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1994 Nr 89 poz. 414);<\/li><li>Ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. 1997 Nr 88 poz. 553).<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Za czynn\u0105 ochron\u0105 ptak\u00f3w i nietoperzy przemawiaj\u0105 zapisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. 2020, poz. 1333, ze zm.) Art. 5. 1. oraz Art. 75 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony \u015brodowiska (tekst jednolity Dz.U. 2020, poz. 1219. W my\u015bl ustawy Prawo budowlane, obiekt budowlany, jako ca\u0142o\u015b\u0107 oraz jego poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci, nale\u017cy projektowa\u0107 w spos\u00f3b okre\u015blony w przepisach tego prawa oraz prawa ochrony \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n<p>Zapis ten wymaga m.in., aby wszystkie projektowane obiekty budowlane oraz projektowane remonty by\u0142y poprzedzone badaniami pozwalaj\u0105cymi na okre\u015blenie wyst\u0119powania na danej powierzchni zwierz\u0105t (ptak\u00f3w) obj\u0119tych ochron\u0105 gatunkow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rozpoznanie wyst\u0119puj\u0105cych na danym obszarze ptak\u00f3w i nietoperzy prawnie chronionych ma na celu takie planowanie i przeprowadzenie prac budowlanych, aby w trakcie ich realizacji nie dosz\u0142o do wyrz\u0105dzenia szkody przyrodniczej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Z braku alternatywy prawo dopuszcza wykorzystanie i przekszta\u0142canie element\u00f3w przyrodniczych tylko w takim zakresie, w jakim jest to konieczne.<\/p>\n\n\n\n<p>W sytuacji, gdy podczas remontu obiektu budowlanego wzgl\u0119dy bezpiecze\u0144stwa oraz wzgl\u0119dy sanitarne nie pozwalaj\u0105 na pe\u0142n\u0105 ochron\u0119 ptak\u00f3w i nietoperzy, inwestor jest zobowi\u0105zany do uzyskania zgody organu do spraw ochrony przyrody na odst\u0119pstwa od zakaz\u00f3w oraz naprawienie wyrz\u0105dzonych szk\u00f3d w \u015brodowisku poprzez <strong>tzw. kompensacj\u0119 przyrodnicz\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzyskanie zgody na odst\u0119pstwo od zakazu np. usuwania gniazd ptasich z obiekt\u00f3w budowlanych lub teren\u00f3w zieleni, wymaga z\u0142o\u017cenia stosownego wniosku do Regionalnego Dyrektora Ochrony \u015arodowiska (RDO\u015a) lub do Generalnego dyrektora Ochrony \u015arodowiska (GDO\u015a).<\/p>\n\n\n\n<h2>Inwestycje wymagaj\u0105c opinii ornitologicznej i chiropterologicznej<\/h2>\n\n\n\n<p>W celu ochrony ptak\u00f3w i nietoperzy zaleca si\u0119, aby przed rozpocz\u0119ciem takich inwestycji jak:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>remont budynku,<\/li><li>termomodernizacja budynku,<\/li><li>wycinka drzew,<\/li><li>przebudowa dr\u00f3g,<\/li><li>posadowienie fotowoltaiki,<\/li><li>budowa si\u0142owni wiatrowych,<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>dokona\u0107 oceny wyst\u0119powania na danym obiekcie (oraz na danym obszarze), chronionych prawem ptak\u00f3w i nietoperzy. <strong>Ocen\u0119 t\u0119 sporz\u0105dza si\u0119 w formie ekspertyzy ornitologiczno-chiropterologicznej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przeprowadzaj\u0105c prace remontowe czy termomodernizacj\u0119 budynku cz\u0119sto nie zadajemy sobie sprawy, \u017ce w zakamarkach elewacji b\u0105d\u017a pod okapem zadaszenia, swoje gniazda maj\u0105 ptaki czy te\u017c nietoperze. Na pierwszy rzut oka gniazda ptak\u00f3w s\u0105 niewidoczne. Wydaje si\u0119, \u017ce dany obiekt, jego elewacja jest nienaruszona i nie ma na niej oznak miejsc bytowania ptak\u00f3w czy nietoperzy. Dopiero podczas d\u0142u\u017cszej obserwacji, sprawne oko do\u015bwiadczonego ornitologa mo\u017ce dostrzec, \u017ce elewacja budynku, jego poddasze s\u0105 miejscem bytowania wielu gatunk\u00f3w ptak\u00f3w i nietoperzy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych dominuj\u0105 ptaki chronione, takie jak np. jerzyki, okn\u00f3wki, wr\u00f3ble, mazurki, pustu\u0142ki, kawki, go\u0142\u0119bie, mroczki p\u00f3\u017ane, nocki, karliki, borowce wielkie, mroczki posrebrzane (wykaz gatunk\u00f3w chronionych, jak r\u00f3wnie\u017c zakazy z zakresu ochrony gatunkowej, okre\u015bla rozporz\u0105dzenie Ministra \u015arodowiska z 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierz\u0105t).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ekspertyza ornitologiczna jest r\u00f3wnie\u017c wymagana w przypadku budowy farmy fotowoltaicznej oraz farmy wiatrowej. <\/strong>W tym przypadku celem ekspertyzy ornitologicznej jest wskazanie b\u0105d\u017a wykluczenie obszaru, na kt\u00f3rym mo\u017cna postawi\u0107 farm\u0119 wiatrow\u0105 czy farm\u0119 fotowoltaiczn\u0105 bez ewentualnych start w \u015brodowisku. Ornitolog sporz\u0105dzaj\u0105c opini\u0119 dla posadowienia farmy wiatrowej powinien wskaza\u0107 najbardziej bezpieczn\u0105 lokalizacj\u0119 tej farmy, czyli tak\u0105, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 poza korytarzami migracji i przelot\u00f3w ptak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cda wycinka drzew wi\u0105\u017ce si\u0119 ze szkod\u0105 dla \u015brodowiska. I nie chodzi tutaj tylko o szkody w drzewostanie czy zadrzewieniu, ale r\u00f3wnie\u017c w pozbawianiu miejsca wyl\u0119gu i bytowania ptak\u00f3w. Dlatego te\u017c, aby zminimalizowa\u0107 straty w \u015brodowisku ptak\u00f3w, wycink\u0119 drzew nale\u017cy prowadzi\u0107 poza okresem l\u0119gowym, a zaistnia\u0142e straty w \u015brodowisku, je\u017celi nie ma mo\u017cliwo\u015bci przesadzania drzew, rekompensowa\u0107 nowymi nasadzeniami.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zdarza si\u0119, \u017ce w zakresie prac remontowych dr\u00f3g konieczne jest usuni\u0119cie drzew rosn\u0105cych w pasie drogi. <\/strong>Je\u017celi prace te maj\u0105 by\u0107 wykonane w okresie l\u0119gowym przypadaj\u0105cym na miesi\u0105ce od marca do 15 pa\u017adziernika, to poza ekspertyz\u0105 ornitologiczn\u0105 zalecane jest, aby wycinka poszczeg\u00f3lnych drzew by\u0142a prowadzona pod nadzorem ornitologa.<\/p>\n\n\n\n<h2>Kto przeprowadza ekspertyz\u0119 ornitologiczn\u0105 i chiropterologiczn\u0105?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Ekspertyz\u0119 ornitologiczn\u0105 przeprowadza ekspert od ptak\u00f3w zwany ornitologiem, za\u015b ekspertyz\u0119 chiropterologiczn\u0105 przeprowadza ekspert od nietoperzy, zwany chiropterologiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ornitolog to zazwyczaj osoba posiadaj\u0105ca wykszta\u0142cenie wy\u017csze biologiczne z zakresu ornitologii oraz d\u0142ugoletnie do\u015bwiadczenie w dziedzinie rozpoznawania gatunk\u00f3w ptak\u00f3w. Do\u015bwiadczony ornitolog potrafi rozpozna\u0107 gatunek ptaka po jego g\u0142osie, budowie gniazda, kolorze i kszta\u0142cie jaja czy nawet po odchodach.<\/p>\n\n\n\n<p>Wykszta\u0142ceniem wy\u017cszym biologicznym powinien r\u00f3wnie\u017c legitymowa\u0107 si\u0119 ekspert od nietoperzy &#8211; chiropterolog. Do\u015bwiadczony chiropterolog potrafi rozpozna\u0107 gatunek nietoperza nie tylko po cechach zewn\u0119trznych, ale np. po guano czy po wydawanych odg\u0142osach (socjalnych).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wskazanym jest, aby ornitolog oraz chiropterolog posiadali wiedz\u0119 z zakresu techniki wykonywania remontu budynk\u00f3w, w kt\u00f3rych mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 siedliska ptak\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osoby przeprowadzaj\u0105ce ekspertyz\u0119 ornitologiczno-chiropterologiczn\u0105 powinni udokumentowa\u0107 swoje do\u015bwiadczenie stosownymi referencjami wydanymi przez organizacje przyrodnicze, muzea przyrodnicze b\u0105d\u017a inne instytucje, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 na co dzie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h2>W jaki spos\u00f3b przeprowadza si\u0119 ekspertyz\u0119 ornitologiczn\u0105 i chiropterologiczn\u0105?<\/h2>\n\n\n\n<p>Ekspertyza ornitologiczna i chiropterologizna jest opracowaniem obejmuj\u0105cym wyniki obserwacji ptak\u00f3w i nietoperzy na obiekcie przeznaczonym do remontu, termomodernizacji b\u0105d\u017a zadrzewie\u0144 przeznaczonych do usuni\u0119cia, jak r\u00f3wnie\u017c terenu, w obszarze kt\u00f3rego planowane jest posadowienie farmy wiatrowej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Podstaw\u0119 opracowania opinii( ekspertyzy) ornitologicznej i chiropterologicznej stanowi\u0105 bezpo\u015brednie, przeprowadzone na gruncie, obserwacje obiekt\u00f3w budowlanych przeznaczonych do remontu czy termomodernizacji, zadrzewie\u0144 i drzewostan\u00f3w, pojedynczych drzew przeznaczonych do wycinki czy teren\u00f3w do posadowienia farmy wiatrowej b\u0105d\u017a fotowoltaicznej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ekspertyza wymaga osobistej bytno\u015bci ornitologa, chiropterologa w miejscu, kt\u00f3re ma by\u0107 przedmiotem opracowania opinii. Ekspertyza ornitologiczna nie mo\u017ce by\u0107 wykona zdalnie.<\/p>\n\n\n\n<h3>Terminy obserwacji ptak\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Obserwacja ptak\u00f3w powinna by\u0107 przeprowadzona w terminie spodziewanego zasiedlania miejsc gniazdowania ptak\u00f3w, tj. w drugiej po\u0142owie kwietnia i w drugiej po\u0142owie maja.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku, gdy termomodernizacja ma by\u0107 wykonana w okresie jesienno-wiosennym, obserwacj\u0119 mo\u017cna przeprowadzi\u0107 wiosn\u0105 poprzedzaj\u0105c\u0105 remont. Natomiast, je\u017celi prace s\u0105 planowane na okres od 1 kwietnia do 31 sierpnia danego roku, to obserwacje ptak\u00f3w nale\u017cy przeprowadzi\u0107 wiosn\u0105 roku poprzedniego.<\/p>\n\n\n\n<p>W szczeg\u00f3lnych przypadkach obserwacje ptak\u00f3w mog\u0105 by\u0107 prowadzone w innych terminach, z zachowaniem zasady, \u017ce w danym obiekcie, przy stwierdzonej liczbie i rodzaju potencjalnych schronie\u0144 wyst\u0119puje maksymalne zasiedlenie przez ptaki i nietoperze.<\/p>\n\n\n\n<p>Takie za\u0142o\u017cenie wymaga od sporz\u0105dzaj\u0105cego ekspertyz\u0119 ornitologiczno-chiropterologiczn\u0105 zaplanowania stosownych dzia\u0142a\u0144 zapobiegawczych i kompensacyjnych na obiekcie.<\/p>\n\n\n\n<h3>Terminy i metody obserwacji nietoperzy<\/h3>\n\n\n\n<p>Obserwacje nietoperzy nale\u017cy przeprowadzi\u0107 w terminach:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>od 1 kwietnia do 15 maja w okresie tworzenia kolonii rozrodczych,<\/li><li>od 1 czerwca do 31 lipca &#8211; kontrola potencjalnych kryj\u00f3wek kolonii rozrodczych nietoperzy, detektoring prowadzony do 1 godziny przed wschodem s\u0142o\u0144ca,<\/li><li>od 1 sierpnia do 31 sierpnia &#8211; kontrola potencjalnych kryj\u00f3wek kolonii rozrodczych nietoperzy (okres rozpadu kolonii rozrodczych),<\/li><li>od 15 lutego do 28 lutego &#8211; kontrola potencjalnych miejsc zimowania nietoperzy.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Z uwagi na fakt, \u017ce nietoperze mog\u0105 przebywa\u0107 w swoich schronieniach przez ca\u0142y rok, jak i to, \u017ce mog\u0105 zmienia\u0107 swoje schronienie, zaleca si\u0119, aby przed rozpocz\u0119ciem inwestycji, obiekt przeznaczony do remontu (termomodernizacji) by\u0142 poddany szczeg\u00f3\u0142owej kontroli wyst\u0119powania nietoperzy i zabezpieczenia szczelin, otwor\u00f3w mog\u0105cych uchodzi\u0107 za miejsca schronienia nietoperzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo zaobserwowania lotu nietoperzy wyst\u0119puje w godzinach wieczornych i w p\u00f3\u0142 godziny przed zachodem s\u0142o\u0144ca, a koniec lot\u00f3w &#8211; w godzin\u0119 po zapadni\u0119ciu ciemno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>W razie konieczno\u015bci doprecyzowania obserwacji lotu nietoperzy, obserwacje te mo\u017cna przeprowadzi\u0107 tak\u017ce w godzinach wczesnorannych &#8211; od brzasku do \u015bwitu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Obserwacje nietoperzy prowadzi si\u0119 metod\u0105 wizualn\u0105 (obserwacja go\u0142ym okiem) oraz z wykorzystaniem detektor\u00f3w ultrasonicznych <\/strong>np. typu: Petterson D240x, D-500 oraz Anabat.<\/p>\n\n\n\n<p>Detektory ultrasoniczne umo\u017cliwiaj\u0105 odbi\u00f3r ultrad\u017awi\u0119kowych sygna\u0142\u00f3w echolokacyjnych wydawanych przez nietoperze w czasie lotu. Do\u015bwiadczony chiropterolog analizuj\u0105c d\u017awi\u0119ki wydawane przez nietoperze mo\u017ce w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w okre\u015bli\u0107 ich gatunek.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku du\u017cych budynk\u00f3w, obserwacje nietoperzy powinny by\u0107 przeprowadzone przez kilku obserwator\u00f3w i w przeci\u0105gu kilku dni.<\/p>\n\n\n\n<h2>Najcz\u0119\u015bciej wykorzystywane przez ptaki i nietoperze miejsca do bytowania<\/h2>\n\n\n\n<p>W trakcie obserwacji ptak\u00f3w i nietoperzy nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na miejsca, kt\u00f3re s\u0105 przez nie szczeg\u00f3lnie wykorzystywane do ukrycia si\u0119, l\u0119gu czy odpoczynku. Do miejsc takich zaliczane s\u0105 wszelkiego rodzaju:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>szczeliny mi\u0119dzy p\u0142ytami po ubytku fugi zabezpieczaj\u0105cej;<\/li><li>szczeliny na \u0142\u0105czeniach p\u0142yt;<\/li><li>wolne przestrzenie w obr\u0119bie parapet\u00f3w;<\/li><li>szczeliny przy framugach okien i pod balkonami,<\/li><li>przestrzenie pod blach\u0105 na stropodachu, zabezpieczaj\u0105c\u0105 \u015bciany zewn\u0119trzne przed zaciekaniem;<\/li><li>otwory wywietrznik\u00f3w;<\/li><li>przestrzenie mi\u0119dzy rynn\u0105 na \u015bcian\u0105;<\/li><li>pustki w stropodachach;<\/li><li>przestrzenie za drewnianymi (lub wykonanymi z innych materia\u0142\u00f3w) obiciami \u015bcian.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2>Czynno\u015bci ornitologa i chiropterologa w trakcie obserwacji ptak\u00f3w i nietoperzy wyst\u0119puj\u0105cych na obiekcie poddanym ekspertyzie ornitologiczno-chiropterologicznej<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>W trakcie prowadzonych obserwacji obiektu poddanego ekspertyzie, ornitolog tworzy szkic np. \u015bciany budynku, na kt\u00f3rym zaznacza miejsca, z kt\u00f3rych wylatuj\u0105 b\u0105d\u017a do kt\u00f3rych wlatuj\u0105 ptaki oraz nietoperze.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Szkic \u015bcian budynku z naniesionymi miejscami ewentualnego bytowania ptak\u00f3w i nietoperzy jest r\u00f3wnie\u017c wykorzystywany do kontroli szczeg\u00f3\u0142owej, bezpo\u015brednio poprzedzaj\u0105cej prace termomodernizacyjne b\u0105d\u017a inne prace zwi\u0105zane z modernizacj\u0105 czy remontem elewacji budynku.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 kontrol\u0119 \u015bcian i innych element\u00f3w zewn\u0119trznych budynku przeprowadza si\u0119 przy u\u017cyciu sprz\u0119tu wykorzystywanego do prac na wysoko\u015bciach takich jak podno\u015bniki, rusztowania, windy czy sprz\u0119t alpinistyczny.<br>W trakcie prowadzonej kontroli \u015bcian chiropterolog za pomoc\u0105 lusterka dentystycznego oraz latarki dokonuje przegl\u0105du miejsc uprzednio oznaczonych na szkicu, a tak\u017ce nowych miejsc, niezauwa\u017conych podczas obserwacji podstawowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Kontroluj\u0105cy szuka przede wszystkim \u015blad\u00f3w wyst\u0119powania nietoperzy takich jak: guano, \u015blad\u00f3w w postaci wyt\u0142uszcze\u0144 pozostawionych podczas przeciskania si\u0119 nietoperzy przez szczeliny oraz nas\u0142uchuje d\u017awi\u0119k\u00f3w (tzw. g\u0142os\u00f3w socjalnych) wydostaj\u0105cych si\u0119 ze szczelin \u015bcian i innych zakamark\u00f3w elewacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Wykryte w ten spos\u00f3b miejsca potencjalnego wyst\u0119powania nietoperzy, kontroluj\u0105cy zaznacza na planie &#8211; szkicu \u015bciany budynku oraz farb\u0105 na \u015bcianie budynku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Szkic \u015bcian budynku z naniesionymi miejscami potencjalnego wyst\u0119powania ptak\u00f3w i nietoperzy oraz zdj\u0119cie \u015bciany budynku z zaznaczonymi farb\u0105 miejscami wyst\u0119powania nietoperzy i ptak\u00f3w stanowi graficzn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 opracowania &#8211; ekspertyzy ornitologiczno-chiropterologicznej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2>Jakie informacje zawiera opinia ornitologiczna i chiropterologiczna?&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Ekspertyza ornitologiczna i chiropterologiczna (opinia) sk\u0142ada si\u0119 z dokumentacji graficznej, fotograficznej oraz dokumentacji opisowej.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">Cze\u015b\u0107 graficzna i fotograficzna obejmuje:<\/span><\/p>\n\n\n\n<ul><li>szkice obiektu, np. \u015bciany budynku z naniesionymi miejscami wyst\u0119powania ptak\u00f3w i nietoperzy,<\/li><li>zdj\u0119cia analogowe obiekt\u00f3w &#8211; \u015bcian budynku z naniesionymi farb\u0105 miejscami wyst\u0119powania ptak\u00f3w i nietoperzy, zdj\u0119cia dachu i poddasza.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">W cz\u0119\u015bci opisowej ekspertyzy ornitologicznej<\/span> obejmuj\u0105cej inwentaryzacj\u0119 ptak\u00f3w i nietoperzy w uj\u0119ciu tabelarycznym, inwestor powinien znale\u017a\u0107 odpowied\u017a na pytania:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>jakie gatunki ptak\u00f3w i nietoperzy oraz w jakiej ilo\u015bci wyst\u0119puj\u0105 na danym obiekcie;<\/li><li>w jakim terminie mo\u017cna przeprowadzi\u0107 termomodernizacj\u0119 (remont budynku) budynku;<\/li><li>jakie metody zabezpiecze\u0144 nale\u017cy zastosowa\u0107 na obiekcie, na kt\u00f3rym zlokalizowano gniazduj\u0105ce ptaki chronione i nietoperze, aby ryzyko wyrz\u0105dzenia szkody w \u015brodowisku by\u0142o minimalne;<\/li><li>jakie zabiegi kompensacyjne nale\u017cy wykona\u0107 w trakcie remontu, termomodernizacji budynku, aby zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 przypuszczalnie wyrz\u0105dzone szkody w \u015brodowisku ptak\u00f3w i nietoperzy.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2>Okre\u015blenie terminu wykonania termomodernizacji obiektu (b\u0105d\u017a innych prac budowlanych na istniej\u0105cym obiekcie budowlanym)<\/h2>\n\n\n\n<p>Jednym z istotnych element\u00f3w ekspertyzy ornitologiczno-chiropterologicznej jest okre\u015blenie optymalnego terminu wykonania prac np. termomodernizacyjnych na budynku b\u0105d\u017a innych prac remontowo budowlanych z uprzednim zabezpieczeniem miejsc gniazdowania i schronienia wyst\u0119puj\u0105cych tam ptak\u00f3w i nietoperzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami prawa ochrony \u015brodowiska, <strong>najbardziej bezpiecznym terminem wykonania prac termodernizacyjnych i innych prac budowlanych, z punktu widzenia ochrony ptak\u00f3w i nietoperzy, jest okres pozal\u0119gowy, przypadaj\u0105cy na czas od 16 pa\u017adziernika do ko\u0144ca lutego nast\u0119pnego roku<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaleca si\u0119, aby w tym okresie wykona\u0107 prace uniemo\u017cliwiaj\u0105ce wiosn\u0105 dost\u0119p ptak\u00f3w i nietoperzy do wszelkiego rodzaju szczelin, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 na budynku.<\/p>\n\n\n\n<p>Zw\u0142aszcza nale\u017cy zainwentaryzowa\u0107 i zabezpieczy\u0107 szczeliny znajduj\u0105ce si\u0119 w miejscach trudno dost\u0119pnych &#8211; pod rynnami spustowymi, opierzeniami, pod parapetami oraz inne miejsca, kt\u00f3re wiosn\u0105 mog\u0105 by\u0107 miejscem ewentualnego zagnie\u017cd\u017cenia si\u0119 ptak\u00f3w i nietoperzy, a kt\u00f3rych \u015bwiat\u0142o wej\u015bcia\/wyj\u015bcia jest wi\u0119ksze od 10 mm.<br>Zainwentaryzowane szczeliny, przed ich zabezpieczeniem nale\u017cy ponownie sprawdzi\u0107, aby przypadkiem nie zamkn\u0105\u0107 w nich przebywaj\u0105cych tam np. nietoperzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi w budynku stwierdzono wyst\u0119powanie nietoperzy i istnieje przypuszczenie, \u017ce nietoperze zimuj\u0105 w zainwentaryzowanych szczelinach, zaklejanie tych miejsc jest niedopuszczalne!<\/p>\n\n\n\n<p>W razie w\u0105tpliwo\u015bci, co do ewentualnego wyst\u0119powania w okre\u015blonej szczelinie (innym miejscu) nietoperzy, nale\u017cy przykry\u0107 dan\u0105 szczelin\u0119 sztywn\u0105 plastikow\u0105 siatk\u0105 w taki spos\u00f3b, aby nietoperz m\u00f3g\u0142 si\u0119 wydosta\u0107, ale nie m\u00f3g\u0142by do tej szczeliny powr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>W szczeg\u00f3lnie uzasadnionych przypadkach, prace zabezpieczaj\u0105ce na budynku mo\u017cna wykona\u0107 w trakcie sezonu l\u0119gowego, ale tylko pod nadzorem ornitologa.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W przypadku, gdy prace termomodernizacyjne wykonywane s\u0105 w okresie od 1 marca do 15 pa\u017adziernika, a wi\u0119c w okresie l\u0119gowym, inwestor zobowi\u0105zany jest do sporz\u0105dzenia opinii ornitologicznej i przed\u0142o\u017cenia tej opinii Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony \u015arodowiska w celu uzyskania zgody na niszczenie siedlisk i gniazd gatunk\u00f3w chronionych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku gdyby prace termomodernizacyjne mia\u0142yby si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 w okresie do po\u0142owy pa\u017adziernika i wi\u0105za\u0142yby si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 usuwania gniazd ptak\u00f3w, w\u00f3wczas na usuwanie pustych gniazd z budynku nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c uzyska\u0107 zgod\u0119 Regionalnego Dyrektora Ochrony \u015arodowiska.<\/p>\n\n\n\n<p>W tre\u015bci opinii ornitologiczno-chiropterologicznej powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c <strong>wskaz\u00f3wki odno\u015bnie pracy zatrudnionych na obiekcie pracownik\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy zobowi\u0105za\u0107 pracownik\u00f3w, wykonuj\u0105cych np. termomodernizacj\u0119 obiektu, do \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z przyrodnikiem-ornitologiem, a w przypadku, gdy pracownicy natkn\u0105 si\u0119 na gniazdo z jajami b\u0105d\u017a piskl\u0119tami, do niezw\u0142ocznego powiadomienia przyrodnika o zaistnia\u0142ej sytuacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Z chwil\u0105 znalezienia przez pracownik\u00f3w gniazda zasiedlonego, dalsze prace termomodernizacyjne, w promieniu do 10 m od tego gniazda, powinny by\u0107 wstrzymane. Jednocze\u015bnie pracownicy powinni by\u0107 ostrze\u017ceni o konieczno\u015bci zachowania w tym miejscu ciszy i spokoju, aby nie p\u0142oszy\u0107 ptak\u00f3w i nietoperzy.<\/p>\n\n\n\n<h2>Zabiegi kompensacyjne dla ptak\u00f3w i nietoperzy<\/h2>\n\n\n\n<p>Istotnym elementem ekspertyzy ornitologicznej powinny by\u0107 wskazania dotycz\u0105ce zastosowania kompensacji ornitologicznej. <strong>Kompensacj\u0119 ornitologiczn\u0105 stosuje si\u0119 w\u00f3wczas, gdy s\u0105 zamykane siedliska l\u0119gowe ptak\u00f3w chronionych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu prac termomodernizacyjnych, ale jeszcze przed zdj\u0119ciem rusztowa\u0144, nale\u017cy zastosowa\u0107 kompensacj\u0119 ornitologiczn\u0105 w postaci np. budek l\u0119gowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Ilo\u015b\u0107 oraz rodzaj budek l\u0119gowych powinna odpowiada\u0107 ilo\u015bci zamkni\u0119tych siedlisk ptak\u00f3w chronionych. Np. w przypadku zamkni\u0119cia siedlisk jerzyka, nale\u017cy wywiesi\u0107 budki l\u0119gowe typu APK-1, kt\u00f3re s\u0105 wykorzystywane r\u00f3wnie\u017c przez wr\u00f3ble.<\/p>\n\n\n\n<p>W cz\u0119\u015bci graficznej dzia\u0142u po\u015bwi\u0119conego pracom kompensacyjnym, na szkicu danego obiektu powinny zosta\u0107 wskazane i okre\u015blone:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>miejsca wywieszenia budek l\u0119gowych wraz z podaniem ilo\u015bci budek l\u0119gowych,<\/li><li>strony budynku (p\u00f3\u0142noc, wsch\u00f3d), na kt\u00f3rej nale\u017cy wywiesi\u0107 budki l\u0119gowe,<\/li><li>wysoko\u015b\u0107 wywieszenia budek l\u0119gowych oraz ich zag\u0119szczenie (budki dla jerzyk\u00f3w mog\u0105 by\u0107 zamontowane obok siebie gdy\u017c ptak ten jest ptakiem gnie\u017cd\u017c\u0105cym si\u0119 w koloniach);<\/li><li>spos\u00f3b mocowania budek l\u0119gowych.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Przy rozmieszczaniu budek l\u0119gowych dla jerzyk\u00f3w nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, \u017ce ten niepozorny ptak bytuj\u0105cy u nas bardzo kr\u00f3tko, bo tylko w miesi\u0105cach maj &#8211; sierpie\u0144, potrafi codziennie z\u0142owi\u0107 kilka tysi\u0119cy sztuk tak bardzo dokuczliwych dla ludzi owad\u00f3w &#8211; komar\u00f3w, meszek oraz much!<\/p>\n\n\n\n<h3>Zabiegi kompensuj\u0105ce dla nietoperzy<\/h3>\n\n\n\n<p>W przypadku, gdy przewidywane s\u0105 zamykania miejsc bytowania nietoperzy, autor ekspertyzy powinien wskaza\u0107 w jej tre\u015bci, aby <strong>w ramach kompensacji przyrodniczej dla nietoperzy zosta\u0142y stworzone siedliska zast\u0119pcze w postaci schron\u00f3w wykonanych z trocinobetonu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>W zale\u017cno\u015bci od ilo\u015bci zamkni\u0119tych miejsc bytowania nietoperzy w ekspertyzie powinna znale\u017a\u0107 si\u0119 informacja o koniecznej liczbie podtynkowych schron\u00f3w trocinobetonowych oraz o lokalizacji tych schron\u00f3w na danym obiekcie.<\/p>\n\n\n\n<p>Zr\u00f3wnowa\u017cenie strat powsta\u0142ych w koloniach nietoperzy nale\u017cy rozpatrywa\u0107 w skali osiedla b\u0105d\u017a dzielnicy.<\/p>\n\n\n\n<p>Z uwagi na fakt, \u017ce nie wszystkie skrzynki s\u0105 zasiedlane przez nietoperze w zale\u017cno\u015bci od stwierdzonego gatunku, liczb\u0119 schron\u00f3w dla nietoperzy nale\u017cy zwi\u0119kszy\u0107 o 50% do nawet 200% w stosunku do zainwentaryzowanych przed remontem budynku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce liczba alternatywnych schronie\u0144 powinna w pe\u0142ni r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 strat\u0119, z uwzgl\u0119dnieniem ewentualnej rekompensaty za szkody poniesione przez populacj\u0119 tych gatunk\u00f3w w czasie remontu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wykonanie kompensacji przyrodniczej zar\u00f3wno dla ptak\u00f3w, jak i nietoperzy, powinno si\u0119 odby\u0107 pod bezpo\u015brednim nadzorem ornitologa.<\/p>\n\n\n\n<h2>Ile kosztuje ekspertyza ornitologiczna?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Koszt ekspertyzy ornitologicznej jest zale\u017cny od rodzaju i powierzchni obiektu, kt\u00f3ry ma by\u0107 poddany ekspertyzie ornitologicznej oraz czasu, kt\u00f3ry b\u0119dzie niezb\u0119dny do przeprowadzenia obserwacji i sporz\u0105dzenia ekspertyzy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zapewne koszt ekspertyzy ornitologiczno-chiropterologicznej domu jednorodzinnego b\u0119dzie zacznie ni\u017cszy ani\u017celi koszt ekspertyzy ornitologiczno-chiropterologicznej obiektu zabytkowego czy bloku wielopi\u0119trowego.<\/p>\n\n\n\n<p>W obiektach o nieregularnych kszta\u0142tach oraz o znacznych powierzchniach, ilo\u015b\u0107 miejsc, w kt\u00f3rych mog\u0105 przebywa\u0107 ptaki i nietoperze jest niepor\u00f3wnywalnie wi\u0119ksza od tych wyst\u0119puj\u0105cych na obiekcie o mniejszych parametrach.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Na koszt ekspertyzy b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c mia\u0142o wp\u0142yw wyst\u0119powanie na obiekcie znacznej ilo\u015bci ptak\u00f3w i nietoperzy<\/strong>, co z kolei prze\u0142o\u017cy si\u0119 na konieczno\u015b\u0107 zabezpieczenia miejsc wyst\u0119powania tych zwierz\u0105t, jak r\u00f3wnie\u017c okre\u015blenia zabieg\u00f3w kompensacyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Szacuje si\u0119, \u017ce koszt us\u0142ugi &#8211; wykonania ekspertyzy ornitologiczno-chiropterologicznej wynosi oko\u0142o kilkaset z\u0142otych. W przypadku, gdy ekspertyza obejmuje obiekt o wyszukanej architekturze (obiekty zabytkowe) i o znacznych rozmiarach, cena ekspertyzy mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 nawet do kilku tysi\u0119cy z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n<h2>Jak d\u0142ugo wa\u017cna jest ekspertyza ornitologiczna i chiropterologiczna?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Ekspertyza ornitologiczna jest opracowaniem, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 wykorzystane przez okres, co najmniej jednego roku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ekspertyza ornitologiczna traci swoj\u0105 wa\u017cno\u015b\u0107 z chwil\u0105 nasilenia zasiedlenia budynku czy innego obiektu planowanego do obj\u0119cia remontem b\u0105d\u017a modernizacj\u0105. <strong>D\u0142u\u017cszym okresem wa\u017cno\u015bci mo\u017ce si\u0119 charakteryzowa\u0107 ekspertyza obejmuj\u0105ca badania przelotu ptak\u00f3w w obszarze planowanego posadowienia farmy wiatrowej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce w przypadku prowadzenia rob\u00f3t budowlanych wykonywanych w spos\u00f3b mog\u0105cy powodowa\u0107 zagro\u017cenie \u015brodowiska, organ nadzoru budowlanego mo\u017ce wstrzyma\u0107 postanowieniem dalsze prowadzenie rob\u00f3t budowlanych, a \u0142amanie prawa ochrony \u015brodowiska mo\u017ce zosta\u0107 uznane za wykroczenie, kt\u00f3re to wykroczenie z urz\u0119du mo\u017ce zosta\u0107 \u015bcigane przez policj\u0119 (Art. 131 ustawy o ochronie przyrody&nbsp;(tj. Dz. U. Z 2018 r., poz. 142).<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkowo, wszelkie zniszczenia w \u015bwiecie ro\u015blinnym i zwierz\u0119cym spowodowane dzia\u0142aniem umy\u015blnym b\u0105d\u017a nieumy\u015blnym zosta\u0142y okre\u015blone w Kodeksie karnym jako <strong>przest\u0119pstwa przeciwko \u015brodowisku zagro\u017conym kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci do lat 2<\/strong>. Natomiast w przypadku zniszczenia zwierz\u0105t, np. jerzyk\u00f3w, w znacznych rozmiarach, mo\u017ce grozi\u0107 kara pozbawienia wolno\u015bci od 3 miesi\u0119cy do 5 lat (Art. 181 \u00a7 1 Kodeksu karnego).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Przeczytaj r\u00f3wnie\u017c: <a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/inwentaryzacja-dendrologiczna-inwentaryzacja-zieleni-na-czym-polega\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Inwentaryzacja dendrologiczna (inwentaryzacja zieleni) &#8211; na czym polega?<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Podstawa prawna i inne \u017ar\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n<ol><li>Ustawa o ochronie zwierz\u0105t z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. 2003 nr 106, poz. 1002 ze zm.).<\/li><li>Ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. 2009 nr 151, poz. 1220 ze zm.).<\/li><li>Rozporz\u0105dzenie Ministra \u015arodowiska z dnia 6 pa\u017adziernika 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierz\u0105t (Dz.U. 2014 poz. 1348).<\/li><li>Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1994 Nr 89 poz. 414 ze zm.).<\/li><li>Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. 1997 Nr 88 poz. 553).<\/li><li>Ustawa o zapobieganiu szkodom w \u015brodowisku i ich naprawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. (Dz.U. 2007 nr 75, poz. 493).<\/li><li>Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony \u015brodowiska (Dz.U. 2001 nr 62 poz. 627).<\/li><li>Ustawa z dnia 13 pa\u017adziernika 1995 r. Prawo \u0142owieckie (Dz. U. 1995 Nr 147 poz. 713).<\/li><li>Ekspertyza ornitologiczna i chiropterologiczna budynku Wroc\u0142awskiego Teatru Wsp\u00f3\u0142czesnego ul. Rze\u017anicza 12, 50-132 Wroc\u0142aw.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Zdj\u0119cie: Unsplash.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ptaki i nietoperze towarzysz\u0105 cz\u0142owiekowi od zarania dziej\u00f3w. Cz\u0119sto nie zdajemy sobie sprawy, \u017ce zwierz\u0119ta te gniazduj\u0105, rozmna\u017caj\u0105 si\u0119, odpoczywaj\u0105 pod dachami naszych dom\u00f3w. O bliskim s\u0105siedztwie ptak\u00f3w i nietoperzy dowiadujemy si\u0119 dopiero w czasie, gdy budynek musi zosta\u0107 poddany [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1158,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[21],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1157"}],"collection":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1157"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1172,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1157\/revisions\/1172"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}