{"id":1107,"date":"2021-08-11T16:45:28","date_gmt":"2021-08-11T14:45:28","guid":{"rendered":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/?p=1107"},"modified":"2021-08-11T16:45:29","modified_gmt":"2021-08-11T14:45:29","slug":"badanie-geometrii-torow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/badanie-geometrii-torow\/","title":{"rendered":"Badanie geometrii tor\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Zarz\u0105dzanie infrastruktur\u0105 kolejow\u0105, kt\u00f3ra obejmuje nie tylko linie kolejowe, ale tak\u017ce inne budowle, polega na jej utrzymywaniu w stanie zapewniaj\u0105cym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Transport kolejowy, zar\u00f3wno ten do przewozu pasa\u017cer\u00f3w, jak i ten do transportu towar\u00f3w, aby m\u00f3g\u0142 spe\u0142nia\u0107 swoje zadanie musi by\u0107 bezpieczny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/map\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noreferrer noopener\">Zobacz nasz\u0105 nowoczesn\u0105 Map\u0119 Geoportal360<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2>Kiedy i w jakim celu wykonuje si\u0119 badanie geometrii tor\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n<p>W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji linii kolejowych, a szczeg\u00f3lno\u015bci bezpiecznego ruchu pojazd\u00f3w kolejowych, linie kolejowe s\u0105 poddawane okresowym kontrolom i badaniom.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3\u0142owe informacje i zalecenia w sprawie kontroli i badania tor\u00f3w kolejowych okre\u015bla Instrukcja o dokonywaniu pomiar\u00f3w, bada\u0144 i oceny stanu tor\u00f3w Id-14(D-75) wdro\u017cona do stosowania przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z w\/w instrukcj\u0105 <strong>badanie stanu technicznego torowiska, jego warto\u015bci u\u017cytkowej oraz stopnia zu\u017cycia prowadzi si\u0119 poprzez tzw. badania geometrii tor\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>W my\u015bl instrukcji o dokonywaniu pomiar\u00f3w, bada\u0144 i oceny stanu tor\u00f3w <strong>przez poj\u0119cie \u201egeometrii tor\u00f3w\u201d nale\u017cy rozumie\u0107 uk\u0142ad geometryczny toru opisuj\u0105cy po\u0142o\u017cenie toru w p\u0142aszczy\u017anie poziomej i pionowej<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">Do pionowych parametr\u00f3w geometrycznych toru kolejowego zaliczane jest:<\/span><\/p>\n\n\n\n<ul><li>po\u0142o\u017cenie toru w przekroju poprzecznym, kt\u00f3ry okre\u015bla si\u0119 poprzez pomiar r\u00f3\u017cnicy w jednym przekroju tok\u00f3w w p\u0142aszczy\u017anie pionowej. R\u00f3\u017cnic\u0119 wysoko\u015bci tok\u00f3w szynowych w \u0142ukach nazywa si\u0119 przechy\u0142k\u0105;<\/li><li>wichrowato\u015b\u0107 tor\u00f3w, kt\u00f3ra wyra\u017cana jest stosunkiem r\u00f3\u017cnic wysoko\u015bci tok\u00f3w szynowych w dw\u00f3ch s\u0105siednich przekrojach do odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy tymi przekrojami. Wichrowato\u015b\u0107 tor\u00f3w jest okre\u015blana w mm.m lub w 0\/00;<\/li><li>nier\u00f3wno\u015bci toku szynowego w p\u0142aszczy\u017anie pionowej (do\u0142ek) dla toku szynowego lewego lub prawego, jest to mierzone na powierzchni tocznej odchylenie pionowe szyny od linii odniesienia, kt\u00f3ra jest ci\u0119ciw\u0105 pomi\u0119dzy punktami styczno\u015bci, k\u00f3\u0142 skrajnych pojazdu pomiarowego z szyn\u0105. Jest to strza\u0142ka odchylenia pionowego toku szynowego. W praktyce przyjmuje si\u0119, \u017ce jest to linia wyznaczona przez dwa ko\u0142a pojazdu pomiarowego oddalone od siebie o d\u0142ugo\u015b\u0107 bazy pomiarowej, tj. o 10 m.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">Do poziomych parametr\u00f3w geometrycznych toru kolejowego nale\u017c\u0105 szeroko\u015b\u0107 toru i nier\u00f3wno\u015bci tok\u00f3w szynowych w p\u0142aszczy\u017anie poziomej, przy czym:<\/span><\/p>\n\n\n\n<ul><li>szeroko\u015b\u0107 toru jest odleg\u0142o\u015bci\u0105 zawart\u0105 pomi\u0119dzy wewn\u0119trznymi powierzchniami szyn mierzona 14 mm poni\u017cej powierzchni tocznej szyn;<\/li><li>gradient szeroko\u015bci toru jest parametrem okre\u015blaj\u0105cym zmian\u0119 szeroko\u015bci toru na d\u0142ugo\u015bci 1 m (standardowo na bazie 1 m). Warto\u015b\u0107 ta wyra\u017cana jest w mm\/m;<\/li><li>nier\u00f3wno\u015bci tok\u00f3w szynowych w p\u0142aszczy\u017anie poziomej okre\u015bla si\u0119 przez pomiar strza\u0142ki odchylenia poziomego toru na bazie 10 m dla ka\u017cdego toku szynowego oddzielnie. Strza\u0142ka jest wyznaczana w stosunku do ci\u0119ciwy o d\u0142ugo\u015bci 10m opartej o skrajne punkty pomiarowe.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Prowadzenie bada\u0144 i pomiar\u00f3w tor\u00f3w ma na celu ujawnienie wad, usterek i nieprawid\u0142owo\u015bci w stanie technicznym tor\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wyniki bada\u0144 geometrii tor\u00f3w stanowi\u0105 podstaw\u0119 do przeprowadzenia oceny stanu tor\u00f3w, kt\u00f3ra pozwala na planowanie modernizacji tor\u00f3w oraz ich naprawy.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3\u0142owe wytyczne w zakresie dokonywania pomiar\u00f3w, bada\u0144 i oceny stanu tor\u00f3w okre\u015bla instrukcja PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. &#8211; Id-14 (D-75).<\/p>\n\n\n\n<h2>Zasady wykonywania pomiar\u00f3w tor\u00f3w i sprz\u0119t pomiarowy<\/h2>\n\n\n\n<p>Pomiary tor\u00f3w wykonywane s\u0105 przy u\u017cyciu pojazd\u00f3w pomiarowych (pomiar po\u015bredni) b\u0105d\u017a za pomoc\u0105 przyrz\u0105d\u00f3w pomiarowych (pomiar bezpo\u015bredni).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pomiary bezpo\u015brednie tor\u00f3w kolejowych wykonywane s\u0105 przy u\u017cyciu przyrz\u0105d\u00f3w takich jak:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>toromierz i profilomierz elektroniczny,<\/li><li>toromierz uniwersalny,<\/li><li>wzornik do pomiaru k\u0105ta zu\u017cycia g\u0142\u00f3wki szyny,<\/li><li>strza\u0142komierz,<\/li><li>profilomierz szynowy,<\/li><li>falistomierz,<\/li><li>teodolit, niwelator,<\/li><li>suwmiarka,<\/li><li>innymi przyrz\u0105dami pomiarowymi dopuszczonymi do stosowania w PKP Polskie linie kolejowe S.A.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Przyrz\u0105dy stosowane do pomiar\u00f3w linii kolejowej musz\u0105 by\u0107 co najmniej raz w roku poddane sprawdzeniu pod wzgl\u0119dem dok\u0142adno\u015bci pomiarowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Pojazdy pomiarowe znajduj\u0105 si\u0119 w dyspozycji Centrum Diagnostyki.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomiary po\u015brednie (pojazdami pomiarowymi) wykonywane s\u0105 zgodnie z harmonogramem ustalonym przez Centrum Diagnostyki i zatwierdzonym przez biuro Dr\u00f3g Kolejowych i Centrali Sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n\n\n\n<h2>Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wykonywania pomiar\u00f3w po\u015brednich i bezpo\u015brednich<\/h2>\n\n\n\n<p><br>Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 pomiar\u00f3w po\u015brednich tor\u00f3w (pojazdami pomiarowymi) ustala si\u0119 dla linii o okre\u015blonych pr\u0119dko\u015bciach maksymalnych, i tak;<\/p>\n\n\n\n<ul><li>na liniach o pr\u0119dko\u015bciach maksymalnych V\u2265 160 km\/h \u2013 pomiary wykonywane trzykrotnie w ci\u0105gu roku (co cztery miesi\u0105ce),<\/li><li>na liniach o pr\u0119dko\u015bciach maksymalnych 100 km\/h \u2264 V&lt;160km\/h pomiary wykonywane dwukrotnie w ci\u0105gu roku (na wiosn\u0119 i na jesieni),<\/li><li>na liniach o pr\u0119dko\u015bciach maksymalnych &lt;100 km\/h pomiar wykonywany jednokrotnie w ci\u0105gu roku (wskazany pomiar wiosenny).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Pojazdy dokonuj\u0105ce pomiaru wyposa\u017cone s\u0105 w urz\u0105dzenia umo\u017cliwiaj\u0105ce pomiar podstawowych parametr\u00f3w geometrii tor\u00f3w. Urz\u0105dzenia te pozwalaj\u0105 na automatyczn\u0105 rejestracj\u0119 przeprowadzanych pomiar\u00f3w oraz analiz\u0119 wynik\u00f3w uzyskanych w trakcie dokonywania pomiar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomiary pojazdami pomiarowymi wykonywane s\u0105 z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 \u201ekroku pomiarowego\u201d wynosz\u0105cego 0,25 m. Pomiary te traktuje si\u0119 jako r\u00f3wnowa\u017cne z pomiarem ci\u0105g\u0142ym.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyznaczenie warto\u015bci parametr\u00f3w pionowych w poje\u017adzie pomiarowym odbywa si\u0119 przez pomiar przemieszcze\u0144 osi pomiarowych w pionie (parametry pionowe takie jak nier\u00f3wno\u015bci pionowe tok\u00f3w szynowych, wichrowato\u015b\u0107 i przechy\u0142ka) oraz pomiar poziomego po\u0142o\u017cenia tok\u00f3w szynowych w stosunku do ramy pojazdu (parametry poziome takie jak nier\u00f3wno\u015bci tok\u00f3w szynowych w p\u0142aszczy\u017anie poziomej, szeroko\u015b\u0107).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pomiary bezpo\u015brednie tor\u00f3w przeprowadza si\u0119 dwa razy w roku, tj. wiosn\u0105 i jesieni\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W ramach pomiar\u00f3w bezpo\u015brednich wykonuje si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<p>1) pomiar podstawowych parametr\u00f3w charakteryzuj\u0105cych po\u0142o\u017cenie tok\u00f3w szynowych, tj.:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>szeroko\u015b\u0107 tor\u00f3w,<\/li><li>r\u00f3\u017cnice wysoko\u015bci tok\u00f3w szynowych;<\/li><li>nier\u00f3wno\u015bci tok\u00f3w szynowych w obu p\u0142aszczyznach;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>2) pomiar dodatkowych parametr\u00f3w toru obejmuj\u0105cych<\/p>\n\n\n\n<ul><li>po\u0142o\u017cenie toru w p\u0142aszczy\u017anie pionowej i poziomej w odniesieniu do znak\u00f3w regulacji osi tor\u00f3w,<\/li><li>warto\u015bci luz\u00f3w w stykach toru klasycznego.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Oceny stanu technicznego toru dokonuje si\u0119 poprzez por\u00f3wnanie wynik\u00f3w warto\u015bci otrzymanych z pomiaru z warto\u015bciami nominalnymi okre\u015blonymi w instrukcji Id-14 (D-75).<\/p>\n\n\n\n<p>Zachowanie warto\u015bci dopuszczalnych odchy\u0142ek podstawowych parametr\u00f3w po\u0142o\u017cenia toru zapewnia bezpiecze\u0144stwo i spokojno\u015b\u0107 jazdy.<\/p>\n\n\n\n<p>Do wykonania pomiar\u00f3w bezpo\u015brednich nale\u017cy u\u017cywa\u0107 legalnego, sprawnego i legalizowanego sprz\u0119tu diagnostycznego (toromierzy, profilomierzy, strza\u0142komierzy, poziomic) zapewniaj\u0105cych dok\u0142adno\u015b\u0107 pomiaru do 1 mm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Przeczytaj: <a href=\"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/pomiar-objetosci-mas-ziemnych\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Pomiar obj\u0119to\u015bci mas ziemnych<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2>Badania techniczne (przegl\u0105dy) tor\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Badania techniczne &#8211; przegl\u0105dy tor\u00f3w przeprowadza si\u0119 na wszystkich czynnych liniach kolejowych niezale\u017cnie od tego, czy by\u0142y na nich prowadzone badania bezpo\u015brednie czy te\u017c po\u015brednie &#8211; tj. przy pomocy pojazd\u00f3w pomiarowych.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>Badania techniczne \u2013 przegl\u0105d tor\u00f3w wykonuje si\u0119 raz w roku. Najcz\u0119\u015bciej badania te \u0142\u0105czy si\u0119 z pomiarami bezpo\u015brednimi tor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W ramach przegl\u0105du tor\u00f3w nale\u017cy wykona\u0107 badania bezpo\u015brednie oraz oceni\u0107 i zaewidencjonowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>zu\u017cycie lub uszkodzenie poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w nawierzchni (szyn, podk\u0142ad\u00f3w, z\u0142\u0105cze\u0144),<\/li><li>stan zanieczyszczenia podsypki,<\/li><li>stan przytwierdzenia szyn do podk\u0142ad\u00f3w,<\/li><li>stan zachwaszczenia tor\u00f3w,<\/li><li>stan odwodnienia pod\u0142o\u017ca,<\/li><li>po\u0142o\u017cenie i rozstaw podk\u0142ad\u00f3w.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Wyniki bada\u0144 bezpo\u015brednich i kontroli tor\u00f3w nale\u017cy zarejestrowa\u0107 w Ksi\u0105\u017cce kontroli stanu toru.<\/p>\n\n\n\n<h2>Kto mo\u017ce wykona\u0107 badanie geometrii tor\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n<p>Badania geometrii tor\u00f3w mo\u017ce wykonywa\u0107 uprawniony pracownik kom\u00f3rki diagnostycznej, kt\u00f3ry posiada stosowne uprawnienia zgodnie z prawem budowlanym oraz kt\u00f3remu powierzono w zakresie obowi\u0105zk\u00f3w prowadzenie bada\u0144, interpretacji uzyskanych wynik\u00f3w tych bada\u0144 oraz okre\u015blenie warunk\u00f3w eksploatacji linii kolejowej.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku prowadzenia pomiar\u00f3w geometrii tor\u00f3w pojazdami pomiarowymi obowi\u0105zek uczestniczenia w tych badaniach maj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>naczelnik sekcji eksploatacji,<\/li><li>inspektor (g\u0142\u00f3wny in\u017cynier).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Zadaniem naczelnika sekcji eksploatacji jest prowadzenie ksi\u0105\u017cki pok\u0142adowej urz\u0105dzenia pomiarowego. Przed rozpocz\u0119ciem pomiaru naczelnik sekcji ma obowi\u0105zek wpisania do ksi\u0105\u017cki pok\u0142adowej informacji o stanie przygotowania tor\u00f3w pod wzgl\u0119dem wymog\u00f3w skrajni.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku ujawnienia usterek wymagaj\u0105cych natychmiastowego ich usuni\u0119cia, naczelnik sekcji wprowadza zarz\u0105dzeniem w\u0142a\u015bciwe ograniczenia eksploatacyjne.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku w\u0105tpliwo\u015bci, co do wiarygodno\u015bci uzyskanych wynik\u00f3w pomiar\u00f3w, rejestrowanych na ta\u015bmie pomiarowej, bior\u0105cy udzia\u0142 w pomiarach powinni zg\u0142osi\u0107 te nieprawid\u0142owo\u015bci obs\u0142udze pojazdu i doprowadzi\u0107 do korekty pomiaru.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu pomiaru, inspektor (g\u0142\u00f3wny in\u017cynier) odbiera wyniki pomiar\u00f3w utrwalone na no\u015bnikach elektronicznych, ta\u015bmach pomiarowych oraz na wydrukach tabelarycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Odbi\u00f3r wynik\u00f3w pomiarowych inspektor potwierdza w \u201eKsi\u0105\u017cce wydania wynik\u00f3w pomiaru\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Inspektor, po odebraniu w\/w dokument\u00f3w dokonuje ich analizy oraz wydaje zalecenia techniczno eksploatacyjne, kt\u00f3re zatwierdza g\u0142\u00f3wny inspektor do sekcji eksploatacji. Kopie dokument\u00f3w s\u0105 przekazywane g\u0142\u00f3wnemu in\u017cynierowi.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie w Polsce istnieje wiele firm oferuj\u0105cych swoje us\u0142ugi w zakresie badania geometrii tor\u00f3w. Firmy te dysponuj\u0105 nowoczesnym sprz\u0119tem i oferuj\u0105 rzetelne i wiarygodne pomiary geometrii tor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednocze\u015bnie trwaj\u0105 prace nad zbudowaniem i wdro\u017ceniem w \u017cycie pojazdu, kt\u00f3ry za pomoc\u0105 odbiornik\u00f3w satelitarnych i skaner\u00f3w laserowych b\u0119dzie wykonywa\u0107 badanie geometrii osi tor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Naukowcy wsp\u00f3lnie z praktykami skonstruowali ju\u017c prototyp pojazdu, na platformie kt\u00f3rego umieszczono system pomiarowy s\u0142u\u017c\u0105cy do pomiar\u00f3w tor\u00f3w, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodz\u0105 m.in. odbiorniki do pomiar\u00f3w geodezyjnych przy u\u017cyciu technologii satelitarnej (GPS), skaner laserowy, urz\u0105dzenia do mierzenia pochyle\u0144 i przyspiesze\u0144. Nast\u0119pnym krokiem b\u0119dzie stworzenie oprogramowania, dzi\u0119ki kt\u00f3remu, w oparciu o uzyskane dane pomiarowe, b\u0119dzie mo\u017cna uzyska\u0107 informacj\u0119 o stanie tor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Wprowadzenie do bada\u0144 geometrii tor\u00f3w pomiar\u00f3w przy u\u017cyciu technologii satelitarnej zapewni szybsze i bardziej precyzyjne (od systemu naziemnego) przeprowadzenie pomiar\u00f3w geometrii tor\u00f3w, co w konsekwencji prze\u0142o\u017cy si\u0119 nie tylko na bezpiecze\u0144stwo w eksploatacji linii kolejowych, ale r\u00f3wnie\u017c na komfort jazdy (minimalizacja wstrz\u0105s\u00f3w) kolej\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n<ol><li>Przegl\u0105d komunikacyjny 8\/2014.<\/li><li>PKP Polskie Linie Kolejowe SA &#8211; Instrukcja o dokonywaniu pomiar\u00f3w, bada\u0144 i oceny stanu tor\u00f3w Id-14(D-75).<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Zdj\u0119cie: Pexels.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zarz\u0105dzanie infrastruktur\u0105 kolejow\u0105, kt\u00f3ra obejmuje nie tylko linie kolejowe, ale tak\u017ce inne budowle, polega na jej utrzymywaniu w stanie zapewniaj\u0105cym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1109,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[12],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1107"}],"collection":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1107"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1111,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1107\/revisions\/1111"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1109"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geoportal360.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}